توسعه نظریه رفتار برنامه ریزی شده جهت شناسایی عوامل اثرگذار بر قصد استفاده از سامانه دوچرخه اشتراکی با رویکرد معادلات ساختاری

افزایش استفاده از وسایل نقلیه موتوری در شهرهای درحال توسعه، سبب تشدید پیامدهای منفی ترافیکی و محیط زیستی شده است که در این میان، شاغلین به دلیل ضرورت انجام سفر در ساعات اوج بیشتر از سایر افراد در معرض این پیامدهای منفی قرار دارند. دوچرخه های اشتراکی یک شیوه سفر جایگزین برای کاهش پیامدهای نامطلوب ناشی از افزایش وسایل نقلیه موتوری هستند. بنابراین، درک عواملی که بر قصد افراد، به ویژه شاغلین، برای استفاده از دوچرخه های اشتراکی تاثیر می گذارند، برای اجرای سیاست های توسعه حمل ونقل پایدار اهمیت دارد. نمونه ای شامل ۵۰۰ پاسخ دهنده به شیوه مصاحبه ای از شاغلین در شهر ساری مرکز استان مازندران در ایران جمع آوری شده است تا قصد آنان برای استفاده از دوچرخه های اشتراکی بررسی شود. این پژوهش از مدلسازی معادلات ساختاری بر پایه نظریه رفتار برنامه ریزی شده استفاده کرده است، که با عوامل روانشناختی نگرانی های محیط زیستی و ارزش سلامتی درک شده گسترش یافته است. یافته ها نشان می دهند که مدل پژوهش به خوبی قصد شاغلین برای استفاده از دوچرخه های اشتراکی نشان می دهد. نگرش، هنجارهای نظری و درک از کنترل بر رفتار تاثیر مثبت مستقیمی بر قصد استفاده از دوچرخه های اشتراکی دارند. در میان آن ها، نگرش بیشترین تاثیر را بر قصد استفاده از دوچرخه های اشتراکی دارد. نگرانی های محیط زیستی و ارزش سلامتی درک شده هم به صورت مستقیم و هم غیر مستقیم از طریق نگرش تاثیر مثبت بر قصد استفاده از دوچرخه های اشتراکی دارند. بر اساس تحلیل فوق، برخی اقدامات برای اجرای موفق سیستم دوچرخه های اشتراکی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

دوچرخه های اشتراکی ، نظریه رفتار برنامه ریزی شده ، مدلسازی معادلات ساختاری ، نگرش ، قصد استفاده