رهیافت توسعه پایدار و امنیت آبی در محدوده شهری اهواز مطالعه ای مبتنی بر مدل SWOT در شناسایی چالش ها و فرصت ها

شهر اهواز به دلیل موقعیت جغرافیایی، توسعه کالبدی نامتوازن و اثرات تغییر اقلیم به طور مکرر با بحران سیلاب مواجه است. این پژوهش با هدف تحلیل تاثیر توسعه پایدار و مدیریت سیلاب بر امنیت آبی رودخانه کارون در اهواز و با استفاده از تلفیق تحلیل هیدرولوژیک و مدل SWOT انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل آماری دبی های اوج و بررسی های میدانی گردآوری شد. یافته های هیدرولوژیک نشان داد دبی ایمن رودخانه کارون در محدوده شهری اهواز از حدود ۵۰۰۰ متر مکعب بر ثانیه در سال ۱۳۷۲ به ۲۵۰۰-۲۷۰۰ متر مکعب بر ثانیه در سال های اخیر کاهش یافته که بیانگر تاثیر مخرب توسعه شهری و کاهش ظرفیت انتقال رودخانه است. نتایج تحلیل مدل SWOT حاکی از آن است که تهدیداتی مانند بارش های حدی و توسعه در حریم سیلابی در کنار نقاط ضعف داخلی مانند ناکارآمدی شبکه زهکشی مهم ترین عوامل تشدید سیلاب هستند. در مقابل، ظرفیت طبیعی رودخانه کارون و فناوری های نوین فرصت هایی برای بهبود مدیریت هستند. بر این اساس راهبردهایی در چهار حوزه SO، ST، WO و WT شامل ارتقای زیرساخت، محدودیت ساخت وساز در پهنه های سیلابی، توسعه سیستم های کم اثر و ایجاد مدیریت یکپارچه پیشنهاد شد. ترکیب این دو روش تحلیلی چارچوبی موثر برای برنامه ریزی پایدار و افزایش تاب آوری شهری فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، امنیت آبی ، مدل SWOT ، تحلیل هیدرولوژیک ، تاب آوری شهری