فروپاشی تمایز محرکی و بازنظم دهی پاسخ های هیجانی در نظام های آموزشی: مطالعه کیفی شرطی سازی کلاسیک تحت تاثیر محرک های متناقض و هم زمان

هدف این پژوهش کیفی، واکاوی سازوکارهای فروپاشی تمایز محرکی و نحوه بازنظم دهی پاسخ های هیجانی در بستر نظام های آموزشی بود؛ به ویژه زمانی که فراگیران به طور هم زمان در معرض محرک های متناقض، پیام های آموزشی ناهمخوان و نشانه های ارزیابانه دچار تعارض قرار می گیرند. با بهره گیری از رویکردی کیفی و مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با دانش آموزان، معلمان و مدیران، تجربه زیسته مشارکت کنندگان درباره شکل گیری، تداوم و پیامدهای این وضعیت مورد تحلیل مضمون قرار گرفت. یافته ها نشان دادند که مواجهه مستمر با محرک های آموزشی متعارض، به تدریج سبب تضعیف توانایی دستگاه رفتاری در تفکیک محرک های تقویت کننده و تنبیه کننده شده و حالت «ابهام محرکی» و «پاسخ دهی هیجانی ناپایدار» را به وجود می آورد. هم چنین، نتایج بیانگر آن بود که افراد، برای بقا و سازگاری روانی در چنین محیطی، به راهبردهای بازنظم دهی هیجانی خودکار، اجتنابی یا عقلانی متوسل می شوند و این امر گاه به کاهش کارکرد آموزشی و گاه به نوعی سازگاری محافظتی منجر می گردد. مجموعه یافته ها، ضرورت بازاندیشی در طراحی نشانه های آموزشی، کاهش تعارض های پیام رسانی و تقویت یکپارچگی تجارب یادگیری را برجسته ساخت و نشان داد که بازسازی محیط های آموزشی می تواند نقش تعیین کننده ای در پیشگیری از فرسایش تمایز محرکی و پیامدهای هیجانی آن ایفا کند.

کلیدواژه ها:

فروپاشی تمایز محرکی ، بازنظم دهی هیجانی ، محرک های متناقض ، شرطی سازی کلاسیک ، نظام های آموزشی