نگرش معلمان به هوش مصنوعی و نگرانی از جایگزینی شغلی: نقش ناامنی شغلی ادراک شده

با گسترش کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش، نگرش معلمان نسبت به این فناوری می تواند بر احساس امنیت حرفه ای آنان اثر بگذارد و در برخی موارد نگرانی از جایگزینی شغلی را افزایش دهد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه نگرش معلمان به هوش مصنوعی آموزشی با نگرانی از جایگزینی شغلی و آزمون نقش ناامنی شغلی ادراک شده به عنوان تعدیل گر این رابطه بود. پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و مقطعی است و جامعه آماری آن شامل معلمان شاغل در مدارس شهرستان بهارستان، استان تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ بود که ۱۰۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و مداخله ای صورت نگرفت. داده ها با مقیاس نگرش کلی به هوش مصنوعی، مقیاس اضطراب هوش مصنوعی (ای آی ای اس؛ وانگ و وانگ، ۲۰۲۲) با تمرکز بر گویه های مرتبط با نگرانی جایگزینی شغلی، و پرسشنامه ناامنی شغلی (جی آی اس؛ هلگرن و همکاران، ۱۹۹۹) گردآوری شد. تحلیل داده ها با آمار توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون سلسله مراتبی با آزمون اثر تعاملی انجام گرفت. یافته ها نشان داد نگرش منفی تر به هوش مصنوعی با نگرانی بیشتر از جایگزینی شغلی همراه است و ناامنی شغلی نیز با افزایش این نگرانی ارتباط دارد. همچنین اثر تعاملی نشان داد در سطوح بالاتر ناامنی شغلی، رابطه نگرش با نگرانی از جایگزینی شدیدتر می شود. نتیجه گیری می شود که مدیریت ورود هوش مصنوعی به مدرسه باید هم زمان بر ارتقای سواد و کاربردهای واقعی هوش مصنوعی برای معلمان و نیز کاهش عوامل ایجادکننده ناامنی شغلی تمرکز کند. شفاف سازی سیاست ها و تقویت حمایت سازمانی می تواند به کاهش نگرانی های شغلی مرتبط با هوش مصنوعی کمک کند.

کلیدواژه ها:

نگرانی از جایگزینی شغلی ، هوش مصنوعی ، معلمان ، ناامنی شغلی ، نگرش به هوش مصنوعی