پیش بینی بهزیستی مدرسه براساس نیازهای روانشناختی بنیادی، نشاط معنوی و سرزندگی تحصیلی

سال های مدرسه یکی از حساس ترین دوره های رشد شناختی و هیجانی انسان به شمار می رود و نقش تعیین کننده ای در شکل گیری سلامت روان، انگیزش و بهزیستی دارد. ارتقای بهزیستی دانش آموزان در مدارس، به عنوان یکی از چالش های اساسی نظام آموزشی، از جایگاه ویژه ای در پژوهش های روان شناسی برخوردار است. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی بهزیستی مدرسه بر اساس نیازهای روان شناختی بنیادی، نشاط معنوی و سرزندگی تحصیلی در میان دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم بود. پژوهش از نوع همبستگی و کاربردی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر پایه های دهم و یازدهم شهر کرج در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ بود که نمونه ای به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شد. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از پرسشنامه بهزیستی مدرسه کاپلان و ماهر (SW-BQ، ۱۹۹۹)، پرسشنامه نیازهای روان شناختی بنیادی نوجوانان در مدرسه تیان و همکاران (ASBPNSS، ۲۰۱۴)، مقیاس نشاط معنوی افروز (۱۳۹۵) و پرسشنامه سرزندگی تحصیلی حسین چاری و دهقانی زاده (۱۳۹۱). داده ها با استفاده از روش رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد میان نیازهای روان شناختی بنیادی، نشاط معنوی و سرزندگی تحصیلی با بهزیستی مدرسه رابطه مثبت و معناداری وجود دارد و مولفه های نیازهای روان شناختی و نشاط معنوی نقش پررنگ تری در تبیین بهزیستی مدرسه دارند. بر اساس یافته ها، ارضای نیازهای روان شناختی بنیادی می تواند به عنوان عاملی موثر در ارتقای بهزیستی، سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در محیط های آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بهزیستی مدرسه ، دانش آموزان متوسطه دوم ، سرزندگی تحصیلی ، نشاط معنوی ، نیازهای روانشناختی بنیادی