بررسی تحلیلی راهبردها ، اثرات تربیتی و کاربردهای ادبیات کودک در آموزش خلاقیت به دانش آموزان مقطع دبستان با رویکرد تحلیلی و آموزشی

ادبیات کودک به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای فرهنگی و تربیتی، نقش بسزایی در پرورش توانایی های ذهنی، عاطفی و خلاق دانش آموزان ایفا می کند. خلاقیت به عنوان یکی از مهارت های اساسی قرن بیست ویکم، نیازمند بستری مناسب برای رشد و شکوفایی است و ادبیات کودک با بهره گیری از زبان خیال انگیز، روایت های نمادین و شخصیت پردازی متنوع، می تواند زمینه ساز تقویت این مهارت در کودکان و نوجوانان باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تحلیلی نقش ادبیات کودک در تقویت مهارت های خلاق دانش آموزان و تبیین سازوکارهای تاثیرگذاری آن بر ابعاد مختلف خلاقیت از جمله تفکر واگرا، تخیل، حل مسئله و نوآوری ذهنی است.این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، به بررسی دیدگاه های نظری صاحب نظران حوزه تعلیم و تربیت، روان شناسی رشد و ادبیات کودک پرداخته است. نتایج بررسی ها نشان می دهد که داستان ها، شعرها و متون ادبی متناسب با سن کودک، از طریق ایجاد فضای تخیلی، تحریک کنجکاوی ذهنی و فراهم آوردن امکان همذات پنداری با شخصیت ها، نقش موثری در پرورش تفکر خلاق دانش آموزان دارند. همچنین مواجهه فعال دانش آموزان با متون ادبی، از طریق بازآفرینی داستان ها، تغییر پایان روایت ها و بیان دیدگاه های شخصی، به تقویت قدرت تخیل و افزایش توانایی تولید ایده های نو منجر می شود.یافته ها حاکی از آن است که بهره گیری هدفمند از ادبیات کودک در برنامه های آموزشی، می تواند فرآیند یادگیری را از حالت صرفا حافظه محور خارج کرده و زمینه رشد خلاقیت، تفکر انتقادی و بیان هنرمندانه را فراهم آورد. در نهایت، پژوهش حاضر بر ضرورت توجه بیشتر نظام آموزشی به ادبیات کودک به عنوان ابزاری موثر در پرورش مهارت های خلاق دانش آموزان تاکید می کند و پیشنهاد می دهد معلمان و برنامه ریزان آموزشی با انتخاب آگاهانه و خلاقانه آثار ادبی، زمینه شکوفایی استعدادهای خلاق دانش آموزان را فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

ادبیات کودک ، خلاقیت ، دانش آموزان ، تفکر واگرا ، تخیل ، یادگیری خلاق