مدلسازی سقیفه بنی ساعده با نظریه ریاضی بازی ها

این پژوهش با هدف تحلیل واقعه سقیفه بنی ساعده از منظر نظریه بازی ها انجام شده است؛ رویکردی که امکان فهم رفتارهای راهبردی بازیگران سیاسی صدر اسلام را در لحظه ای بحرانی فراهم می سازد. اهمیت موضوع از آن جا ناشی می شود که سقیفه نه تنها نخستین تجربه انتقال قدرت پس از پیامبر اسلام (ص) بود، بلکه نقطه آغاز شکل گیری شکاف های مذهبی، سیاسی و اجتماعی در تاریخ اسلام محسوب می شود. با بهره گیری از مفاهیم نظریه بازی ها، از جمله تعادل نش، بازی غیرهمکارانه، اطلاعات ناقص، و ائتلاف های شکننده، پژوهش نشان می دهد که مهاجرین با انسجام قبیله ای، سرعت عمل، و بهره گیری از سرمایه نمادین توانستند مسیر خلافت را به نفع خود تغییر دهند. انصار، با وجود حضور اولیه و موقعیت جغرافیایی، به دلیل شکاف درونی و فقدان استراتژی واحد، بازی را واگذار کردند. بنی هاشم و حضرت علی (ع)، با وجود برخورداری از بالاترین سرمایه مشروعیتی، به دلیل عدم حضور در لحظه تصمیم گیری و فقدان حمایت عملی، از صحنه کنار رفتند. وفاداران به نبوت، با تمرکز بر حقیقت و پرهیز از رقابت سیاسی، در حاشیه معنوی باقی ماندند. منافقان نیز با رفتارهای پنهان، مسیر بازی را از مشروعیت دینی به رقابت قبیله ای منحرف کردند.

کلیدواژه ها:

نظریه بازی ها ، سقیفه بنی ساعده ، بنی هاشم ، انصار ، مهاجرین ، وفاداران به غدیر ، منافقان.