زنان الهه گونه در شاهنامه: بازتاب خرد و شجاعت ایزد بانوان ایرانی : زنان الهه گونه در شاهنامه

این پژوهش با هدف تحلیل زنانی در شاهنامه انجام شده است که کارکردی الهه گونه دارند و در نقطه ای نمادین با ایزدبانوان ایرانی تلاقی می کنند. مسئله اصلی تحقیق، بررسی بازتاب خرد و شجاعت در شخصیت های زن شاهنامه و مقایسه آن ها با ویژگی های چند ایزدبانوی برجسته ایرانی است. روش پژوهش، تحلیل تطبیقی اسطوره شناختی است؛ بدین معنا که ابتدا با رویکرد متن پژوهانه، جایگاه خرد و شجاعت در شاهنامه استخراج شده و سپس این مفاهیم با صفات و کارکردهای ایزدبانوان متناظر در اساطیر ایران سنجیده شده است. در بخش نخست، اهمیت خرد از نگاه فردوسی بررسی و نشان داده می شود که چگونه برخی زنان خردمند شاهنامه با ایزدبانوی الهام بخش خود پیوندی نمادین می یابند. در بخش دوم، مفهوم شجاعت و نمودهای آن در میان زنان نامدار و برجسته شاهنامه تحلیل می شود و نسبت آن ها با ایزدبانوی جنگ و دلاوری آشکار می گردد. یافته ها نشان می دهد که فردوسی با خلق این شخصیت ها، پلی میان سنت اسطوره ای ایران و روایت حماسی خود برقرار کرده و بدین سان، استمرار الگوهای زنانه اسطوره ای را در قالب شخصیت های انسانی بازآفرینی کرده است.

کلیدواژه ها:

شاهنامه ، زنان الهه گونه ، ایزدبانوان ایرانی ، خرد ، شجاعت ، اسطوره شناسی تطبیقی ، فردوسی