مبانی فلسفی الگوی تربیت زیست محیطی دانش آموزان دوره دوم متوسطه

هدف پژوهش حاضر تبیین مبانی فلسفی تربیت زیست محیطی و ارائه یک الگوی آموزشی منسجم ویژه دانش آموزان دوره دوم متوسطه است. این پژوهش از نوع بنیادی و کیفی بوده و بر پارادایم تفسیری استوار است. داده ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه ای گردآوری شد و تحلیل آنها با بهره گیری از روش استنتاج نظری و فراترکیب انجام گرفت. برای تحلیل داده ها از تحلیل مضمون در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد تا مولفه های فلسفی، اهداف، اصول، روش ها، محتوا و پیامدهای تربیت زیست محیطی استخراج گردد. یافته ها نشان داد الگوی تربیت زیست محیطی مبتنی بر چهار مبنای فلسفی هستی شناسی، انسان شناسی، معرفت شناسی و ارزش شناسی است که به استخراج اهدافی چون توسعه اخلاق زیست محیطی، ارتقای عقلانیت و معنویت زیست محیطی و ترویج نگرش بوم محور منجر می شود. همچنین اصولی نظیر عدالت اکولوژیک، پایداری و مسئولیت پذیری اخلاقی و روش هایی چون آموزش مبتنی بر مبانی اسلامی، یادگیری تجربه محور، تفکر انتقادی و آموزش تلفیقی شناسایی شد. پیامدهای الگو در سطوح فردی و اجتماعی شامل تحولات شناختی، نگرشی، رفتاری و فرهنگی است. الگوی پیشنهادی نشان می دهد تربیت زیست محیطی اثربخش در دوره متوسطه دوم مستلزم پیوند نظام مند میان فلسفه، اخلاق، دانش و کنش عملی است و می تواند به پرورش نسلی آگاه، مسئول و متعهد به پایداری زیست بوم منجر شود. هدف پژوهش حاضر تبیین مبانی فلسفی تربیت زیست محیطی و ارائه یک الگوی آموزشی منسجم ویژه دانش آموزان دوره دوم متوسطه است. این پژوهش از نوع بنیادی و کیفی بوده و بر پارادایم تفسیری استوار است. داده ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه ای گردآوری شد و تحلیل آنها با بهره گیری از روش استنتاج نظری و فراترکیب انجام گرفت. برای تحلیل داده ها از تحلیل مضمون در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد تا مولفه های فلسفی، اهداف، اصول، روش ها، محتوا و پیامدهای تربیت زیست محیطی استخراج گردد. یافته ها نشان داد الگوی تربیت زیست محیطی مبتنی بر چهار مبنای فلسفی هستی شناسی، انسان شناسی، معرفت شناسی و ارزش شناسی است که به استخراج اهدافی چون توسعه اخلاق زیست محیطی، ارتقای عقلانیت و معنویت زیست محیطی و ترویج نگرش بوم محور منجر می شود. همچنین اصولی نظیر عدالت اکولوژیک، پایداری و مسئولیت پذیری اخلاقی و روش هایی چون آموزش مبتنی بر مبانی اسلامی، یادگیری تجربه محور، تفکر انتقادی و آموزش تلفیقی شناسایی شد. پیامدهای الگو در سطوح فردی و اجتماعی شامل تحولات شناختی، نگرشی، رفتاری و فرهنگی است. الگوی پیشنهادی نشان می دهد تربیت زیست محیطی اثربخش در دوره متوسطه دوم مستلزم پیوند نظام مند میان فلسفه، اخلاق، دانش و کنش عملی است و می تواند به پرورش نسلی آگاه، مسئول و متعهد به پایداری زیست بوم منجر شود.

کلیدواژه ها:

تربیت زیست محیطی ، مبانی فلسفی ، الگوی آموزشی ، دوره دوم متوسطه ، پایداری