زمینه ها و رویه های فرار مالیاتی و راهکارهای مقابله با آن در دوره ناصرالدین شاه

مالیات به عنوان سهم حکومت از درآمدهای جامعه از دیرباز رواج داشته و مورد پذیرش بوده است. فرار مالیاتی، رفتار غیرقانونی عمدی برای پرداخت نکردن مالیات است. عدم ارائه گزارش دارایی ها و پنهان کردن منابع درآمد و یا دور زدن نظام مالیاتی برای پرداخت نکردن مالیات مصوب نمونه هایی از فرار مالیاتی به حساب می آید. مطالعه حاضر با استفاده از روش پژوهش توصیفی- تحلیلی و مقید به بافت اجتماعی و اقتصادی دوره ی مورد بررسی، بر آن بوده است با توجه به زمینه های مختلف فرار مالیاتی، رویه های رایج برای گریز از پرداخت را در دوره ی ناصری بررسی کند. نتایج نشان می دهد که مودیان مالیاتی از طریق عدم همکاری و پنهان کردن اطلاعات، شکایت از مبلغ، و بست نشینی و پناه بردن به اماکن متبرکه از پرداخت مالیات سرپیچی کنند. در شرایط جدی تر، دست به خشونت می زدند یا املاک خود را راها می کردند تا مالیات نپردازند. گاهی نیز حکام در پرداخت مازاد مالیات به خزانه کارشکنی می کردند، اسناد را از بین می بردند و یا کاربری املاک را تغییر می دادند. حکومت ناصری با این رفتارها، از طریق گفتگو، زور یا پذیرش مقابله می کرد.

کلیدواژه ها:

ایران ، قاجار ، عصر ناصری ، مالیات در ایران ، فرار مالیاتی ، فساد اداری ، زیاده ستانی