بررسی انتقادی رویکرد مادی گرایانه به مفاهیم خارق العاده قرآن در کتاب اعلام قرآن

چکیدهتجربه گرایی در دوران معاصر، موجب رشد رویکرد مادی در عرصه های مختلف گردید؛ یکی از این عرصه ها، تفسیر قرآن بود. برخی قرآن پژوهان با اثرپذیری از رویکرد مادی گرایانه، به تحلیل مفاهیم خارق العاده قرآن پرداختند. یکی از قرآن پژوهانی که در چنین فضایی به بررسی مفاهیم خارق العاده قرآن پرداخت، محمد خزائلی است؛ با توجه به این که مفاهیم خارق العاده، جنبه اعتقادی انسان را به عوالم، حقایق و قوانین فوق طبیعی ممکن، و دست غیبی الهی را بیشتر نمایان کرده و انسان را از طبیعت گرایی نجات می دهند، تحقیق حاضر در صدد است با روش توصیفی- تحلیلی و از نوع کتابخانه ای، رویکرد مادی به مفاهیم خارق العاده قرآن از دیدگاه محمد خزائلی در کتاب اعلام قرآن را بررسی نماید. طبق یافته های تحقیق، وی به مفاهیم خارق العاده قرآن رویکرد مادی داشته و در صدد است مفاهیم غیبی را با زبان علم گرایانه بازخوانی کند؛ در این راستا مفاهیم غیبی را با تطبیق مادی، مجاز انگاری، استناد به احتمالات لغوی سازگار با رویکرد مادی در مفهوم آیه و استناد به عدم تصریح قرآن، امری طبیعی جلوه داده است. رویکرد مادی وی، بیشترین جلوه را در قالب «تطبیق» داشته است. رویکرد مادی وی به خوارق عادات، با ظواهر، دلالت الفاظ، سیاق آیات و نیز روایات و قواعد تفسیری سازگار نیست.

کلیدواژه ها:

علم گرایی ، تفسیر قرآن ، مادی گرایی ، اعلام قرآن ، محمد خزائلی