اثر ضد قارچی عصاره آبی، هیدروالکلی و اولتراسونیک موسیر بر آسپرژیلوس نایجر و پنی سیلیوم اکسپانسوم جدا شده از پنیر کپک زده

آلودگی مواد غذایی به کپک ها، یکی از چالش های مهم در صنایع غذایی به شمار می رود. هدف از این پژوهش، مطالعه و مقایسه اثرات ضد قارچی عصاره های آبی، هیدروالکلی (اتانولی) و اولتراسونیک حاصل از گیاه موسیر، بر رشد این دو کپک بود. کپک مورد مطالعه از فساد پنیر سفید ایرانی کپک زده جدا شدند. عصاره های آبی و هیدروالکلی موسیر به ترتیب با حلال آب مقطر و الکل اتانول ۷۰ درصد با استفاده از دستگاه سوکسله؛ و عصاره اولتراسونیک با بهره گیری از حمام فراصوت در دمای ۴۵ درجه سیلسیوس و توان ۲۰ کیلوهرتز به مدت ۲۰ دقیقه به دست آمدند. فعالیت ضد قارچی عصاره ها بر اساس تعیین حداقل غلظت ممانعت از رشد (MIC) و حداقل غلظت کشنده (MFC) مورد ارزیابی قرار گرفت و تجزیه و تحلیل میانگین داده ها با آنالیز واریانس دوطرفه و تست دانکن با سطح اطمینان ۹۵ درصد انجام شد. نتایج نشان داد که عصاره های آبی، هیدروالکلی و اولتراسونیک بر روی هر دو قارچ مورد مطالعه اثر ضد میکروبی داشتند. قوی ترین MIC و MFC به دست آمده به ترتیب مربوط به عصاره های اولتراسونیک، هیدروالکلی و آبی بود (P<۰.۰۵). همچنین مشخص شد که پنی سیلیوم اکسپانسوم در مقایسه با آسپرژیلوس نایجر در برابر همه انواع عصاره ها مقاوم تر بود و مقادیر بالاتری از عصاره برای مهار رشد و کشتن قارچ لازم بود (P<۰.۰۵). تفاوت بین ترکیبات موثره عصاره های آبی، هیدروالکلی و اولتراسونیک موسیر می تواند نشان دهنده نقش کلیدی ترکیبات ضد قارچی موجود در عصاره باشد.

کلیدواژه ها:

عصاره موسیر ، ضد قارچی ، حداقل غلظت ممانعت از رشد ، حداقل غلظت کشنده