عدم قصاص پدر و تضاد آن با آیه ۴۵ سوره مائده و نقد نظریه جزایی ایمانوئل کانت

عدم قصاص پدر در حقوق ایران یک بحث جنجال برانگیز است که نظر بسیاری از حقوقدانان را به خود جلب کرده است . این قانون در ماده ۲۲۰ مصوب ۱۳۷۰و ۳۰۱ و ۳۰۹ قانون مجازات اسلامی ذکر شده است . در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی، قاعده ای خاص وجود دارد که بر اساس آن، پدر در صورت قتل عمدی فرزند خود، قصاص نمیشود. این قاعده اگرچه ریشه در مبانی فقهی و روایی دارد، اما در سال های اخیر به دلایل مختلف از جمله افزایش توجه به حقوق کودکان و وقوع برخی قتل های ناموسی در ایران ، مورد نقد و بازنگری جدی قرار گرفته است . قاعده لایقاد الاب بالولد از قواعد فقهی به معنای اینکه پدر در ازای جنایت بر فرزندش، خواه با کشتن او یا کمتر از آن، همچون قطع عضو ، قصاص نمیشود . قانون مجازات اسلامی میگوید که پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد، قصاص نمیشود و مجازات او به پرداخت دیه و تعزیر محدود میشود . حکمت های ذکر شده : طرفداران این قاعده، فلسفه هایی را برای آن بر می شمارند ، از جمله : جلوگیری از مصیبت مضاعف برای خانواده (از دست دادن همزمان فرزند و پدر) ، منحصر به فرد بودن رابطه پدر و فرزند و این که پدر منشا وجود فرزند است ، که از نظر عقلی چنین حکمت های مذکور منطقی نیست و همچنین بر خلاف آیه ۴۵ سوره مائده ، قاعده جان در برابر جان کانت و حقوق کودک است . همچنین باید از افزایش آمار فرزندکشی توسط پدر در ایران جلوگیری شود .

کلیدواژه ها:

قصاص ، پدر ، آیه ، کانت.