جستاری بر نقش حافظه فعال در عملکرد ریاضی دانش آموزان دوره ابتدایی

هدف از پژوهش حاضر، واکاوی نقش حافظه فعال و مولفه های آن در عملکرد ریاضی دانش آموزان دوره ابتدایی و تبیین چگونگی تاثیر این سازه بر فرآیندهای یادگیری و حل مسئله است. روش پژوهش در این مطالعه، کاربردی و از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی (کتابخانه ای) بود. برای این منظور، منابع و متون علمی معتبر مرتبط با روان شناسی شناختی و آموزش ریاضی در بازه زمانی دو دهه اخیر مورد جستجو، فیش برداری و تحلیل محتوا قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که حافظه فعال به عنوان یک «میز کار ذهنی»، نقشی تعیین کننده در مدیریت همزمان اطلاعات و انجام محاسبات ریاضی ایفا می کند. مولفه دیداری-فضایی در سال های آغازین ابتدایی برای درک مفاهیم عینی و مولفه مجری مرکزی در سال های پایانی برای مدیریت ریاضیات انتزاعی و مسائل کلامی اهمیت بیشتری دارند. همچنین نتایج حاکی از آن است که ناتوانی در حل مسائل ریاضی در بسیاری از دانش آموزان، نه ناشی از هوش عمومی پایین، بلکه برآمده از «اضافه بار شناختی» و محدودیت ظرفیت حافظه فعال در مهار اطلاعات مزاحم است. در نتیجه گیری نهایی می توان گفت که بهبود عملکرد ریاضی در دوره ابتدایی نیازمند طراحی تکالیف آموزشی متناسب با ظرفیت شناختی دانش آموزان و استفاده از راهبردهای کاهش بار شناختی است. توجه به این زیرساخت های شناختی می تواند ضمن کاهش اضطراب ریاضی، نارسایی های یادگیری را در دانش آموزان تعدیل نماید.

کلیدواژه ها:

حافظه فعال ، عملکرد ریاضی ، دانش آموزان ابتدایی