تاثیر اضطراب اجتماعی بر اعتمادبه نفس دانش آموزان پسر در محیط مدرسه

اضطراب اجتماعی به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات هیجانی در دوران کودکی و نوجوانی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت، عملکرد تحصیلی و تعاملات اجتماعی دانش آموزان ایفا می کند. محیط مدرسه به عنوان یکی از اصلی ترین بسترهای اجتماعی سازی، می تواند زمینه ساز بروز یا تشدید اضطراب اجتماعی باشد؛ به ویژه در میان دانش آموزان پسر که به دلیل انتظارات فرهنگی، هنجارهای جنسیتی و فشارهای اجتماعی مرتبط با ابراز شایستگی، کمتر فرصت بروز هیجانات و دریافت حمایت روانی را دارند. اضطراب اجتماعی در این گروه می تواند به کاهش اعتمادبه نفس، افت مشارکت در فعالیت های کلاسی، اجتناب از تعامل با همسالان و معلمان، و در نهایت کاهش احساس شایستگی فردی منجر شود. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر اضطراب اجتماعی بر اعتمادبه نفس دانش آموزان پسر در محیط مدرسه با رویکردی تحلیلی و مروری است. این مطالعه با استفاده از روش تحقیق کتابخانه ای و اسنادی انجام شده و داده ها از طریق بررسی نظام مند مقالات علمی، پایان نامه ها و گزارش های پژوهشی معتبر داخلی و خارجی گردآوری شده اند. منابع اطلاعاتی شامل پایگاه های داخلی نظیر نورمگز، SID، مگیران و سیویلیکا و پایگاه های خارجی همچون ساینس دایرکت، پرکوئست و اسکوپوس بوده است. تحلیل یافته ها نشان می دهد که بین اضطراب اجتماعی و اعتمادبه نفس دانش آموزان پسر رابطه ای معکوس و معنادار وجود دارد؛ به گونه ای که افزایش سطح اضطراب اجتماعی با کاهش اعتمادبه نفس تحصیلی، اجتماعی و هیجانی همراه است. نتایج مطالعات مروری حاکی از آن است که عواملی همچون سبک های فرزندپروری، شیوه های مدیریت کلاس، جو روانی مدرسه، کیفیت تعامل معلم–دانش آموز و تجربه طرد یا تمسخر همسالان، نقش واسطه ای مهمی در تبیین این رابطه ایفا می کنند. همچنین شواهد پژوهشی بیانگر آن است که مداخلات آموزشی مبتنی بر آموزش مهارت های اجتماعی، تقویت خودکارآمدی و ایجاد محیط های یادگیری ایمن و حمایتی می توانند به کاهش اضطراب اجتماعی و ارتقای اعتمادبه نفس دانش آموزان پسر منجر شوند. یافته های این پژوهش می تواند مبنای مناسبی برای برنامه ریزی های آموزشی، مشاوره ای و مدیریتی در مدارس فراهم آورد و مدیران و معلمان را در طراحی راهبردهای پیشگیرانه و مداخله ای یاری دهد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، اعتمادبه نفس ، دانش آموزان پسر ، محیط مدرسه ، روان شناسی تربیتی