تبیین شاخص های ارتقاء تاب آوری پهنه های مسکونی در برابر تهدیدات انسان ساخت (مورد پژوهی: محله اوین)

در طول تاریخ حیات بشر، مسکن همواره به عنوان نیاز پایه­ای مطرح بوده است. امروزه پهنه­های مسکونی نقش تعیین­کننده­ای در شکل­گیری شهرها داشته و دارد، در عین حال از لحاظ شاخص­های مختلف تاب­آوری دچار مشکلات عدیده­ای می­باشد. از این­رو مخاطرات طبیعی و انسان ساخت به عنوان چالشی اساسی در جهت نیل به ایمنی و امنیت پایدار پهنه­های مسکونی به شمار می­روند. تحقیق حاضر به لحاظ نوع تحقیق، کاربردی و به لحاظ روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات، مطالعات اسنادی و پرسشنامه می­باشد. در این تحقیق ابتدا تهدیدات انسان­ساخت عمدی تحقیق شناسایی و با استفاده از روش MARCOS، ارزیابی و در مرحله دوم شاخص­های ارتقاء    تاب­آوری پهنه­های مسکونی در برابر تهدیدات انسان­ساخت شناسابی و با استفاده از روش IHWP ارزیابی و در مرحله سوم نتایج ارزیابی مرحله دوم بر روی نمونه موردی تحقیق یعنی محله اوین پیاده­سازی گردید. نتایج تحقیق در مرحله اول نشان می­دهد از بین حملات پهپادی و موشکی، حملات خمپاره­ای، حملات تروریستی، آشوب و اغتشاش، آتش­زنی، حملات شیمیایی و حملات زیستی، احتمال وقوع حملات پهپادی و موشکی بیشتر است. نتایج در مرحله دوم نشان می­دهد به ترتیب معیارهای  ساختمان و سازه، کاربری­ها، ساختار فضایی شهر، معماری، تاسیسات و تجهیزات شهری پشتیبان پهنه­های، درآکد، اشتغال، مسکونی، جمعیت و انسجام اجتماعی بیشترین تاثیر را در ارتقاء تاب­آوری پهنه­های مسکونی دارند. در مرحله سوم نیز نتایج نشان می­دهد میزان تاب­آوری  پهنه­های مسکونی محله اوین در برابر حملات پهپادی و موشکی، ۷۳/۵ درصد است که نشان از وضعیت بسیار نامناسب آن و چالش های متعدد در حوزه های کالبدی، اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی محله است.

کلیدواژه ها:

شاخص های تاب آوری ، پهنه های مسکونی ، تهدیدات انسان ساخت ، محله اوین