ارزیابی وضعیت آمادگی روانی در حوادث و بلایا در مراکز آموزشی درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال ۱۴۰۴

زمینه و هدف: با توجه به قرارگیری ایران در مناطق پرخطر و سابقه وقوع بلایای طبیعی و انسان ساخت، ارزیابی آمادگی روانی مراکز آموزشی–درمانی برای مواجهه با حوادث ضروری است. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت آمادگی روانی مراکز آموزشی–درمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال ۱۴۰۴ انجام شد. روش ها: مطالعه به صورت مقطعی–توصیفی طراحی و اجرا شد. جامعه آماری شامل مدیران میانی و عملیاتی ۱۱ مرکز آموزشی–درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران بود و نمونه گیری به روش سرشماری انجام شد. داده ها با استفاده از چک لیست «ابزار شماره ۶» مندرج در کتاب «ابزارهای ملی ارزیابی سلامت در حوادث و بلایا» جمع آوری شد. یافته ها: وضعیت کلی آمادگی روانی مراکز در سطح متوسط تا پایین قرار داشت. در شاخص «ساختار داخلی سازمان و زنجیره فرماندهی» ۷۲.۷٪ مراکز امتیاز صفر و ۲۷.۳٪ امتیاز یک کسب کردند. در «منابع و زیرساخت ها» ۱۸.۲٪ مراکز صفر، ۷۲.۷٪ یک و ۹.۱٪ دو امتیاز گرفتند. شاخص های «دانش و مهارت»، «هماهنگی با سازمان های بیرونی» و «ارزیابی خطر و پایش» عمدتا در سطح ضعیف تا متوسط بودند. کمترین امتیازها مربوط به «حمایت های روانی و مداخلات» و «تبادل اطلاعات و ارتباطات» بود که نشان دهنده ضعف برنامه های نظام مند حمایت روانی و ناکارآمدی سیستم های اطلاع رسانی در شرایط بلایا است. نتیجه گیری: بسیاری از مراکز آموزشی–درمانی از آمادگی روانی کافی برخوردار نیستند. به منظور ارتقای آمادگی روانی و عملکردی، توسعه زیرساخت ها، تقویت آموزش های تخصصی، بهبود شبکه های ارتباطی، ایجاد تیم های پشتیبانی روانی، ارتقای هماهنگی بین بخشی و استقرار نظام پایش و ارزیابی خطر مستمر ضروری است.

کلیدواژه ها:

Psychological preparedness ، Disaster management ، Educational-medical centers ، Psychological support ، آمادگی روانی ، مدیریت بلایا ، مراکز آموزشی–درمانی ، حمایت روانی