طراحی الگوی مدیریت آموزش الکترونیکی مبتنی بر توسعه منابع انسانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران

این پژوهش با هدف طراحی الگوی مدیریت آموزش الکترونیکی مبتنی بر توسعه منابع انسانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران انجام شد. ضرورت این تحقیق ناشی از ضعف های سیستم آموزشی سنتی، نیاز به توانمندسازی کارکنان، افزایش بهره وری سازمان و همسو کردن آموزش با اهداف توسعه منابع انسانی بود. بررسی پیشینه و شرایط موجود نشان داد که تحقق تحول دیجیتال و ارتقای کیفیت آموزش مستلزم طراحی مدلی جامع و عملیاتی است که بتواند عوامل موثر فردی، سازمانی و فراسازمانی را در نظر گیرد. روش ها: این پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر روش داده بنیاد بود. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۹ خبره متخصص در حوزه آموزش و مدیریت منابع انسانی جمع آوری شد. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد و در نهایت ۱۸۹ کد استخراج گردید (۱۳۰ کد باز، ۵۱ کد محوری و ۸ کد گزینشی). روایی محتوای کدها با محاسبه شاخص CVR تایید شد و تمامی مقادیر بالای ۸۸.۵ درصد بودند که نشان از اعتبار بالای محتوای تولیدشده داشت. یافته ها: مدل طراحی شده شامل پنج مولفه اصلی بود: شرایط علی، عوامل زمینه ای، عوامل مداخله گر، راهبردهای اجرایی و پیامدهای الگو. شرایط علی شامل سیاست های کلان تحول دیجیتال، تعهد مدیریت ارشد، الزامات سازمان جهانی گمرک، فرهنگ سازمانی حامی یادگیری و نیاز به اصلاح سیستم سنتی بود. عوامل زمینه ای و مداخله گر بسترها و محدودیت های اجرای الگو را مشخص کردند. راهبردهای اجرایی شامل تدوین نقشه راه و نیازسنجی دقیق، تولید محتوای تخصصی و بومی، توانمندسازی دیجیتال کارکنان و مدرسان، ایجاد نظام انگیزشی و بهره گیری ترکیبی از روش های آموزشی بود. پیامدهای الگو در سه سطح فردی (توانمندسازی و رضایت شغلی)، سازمانی (افزایش بهره وری و کاهش خطاها) و فراسازمانی (ارتقای جایگاه بین المللی و عدالت آموزشی) مشاهده شد. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان دهنده آن است که الگوی طراحی شده برای مدیریت آموزش الکترونیکی با رویکرد توسعه منابع انسانی، از جامعیت و قابلیت اجرایی لازم در گمرک برخوردار است. این الگو با شناسایی ۱۱ مولفه کلیدی و تاکید بر محوریت سرمایه انسانی، چارچوب مناسبی برای تحول آموزشی فراهم می کند. اجرای موفق این الگو می تواند به بهبود عملکرد فردی و سازمانی، و همچنین ارتقای جایگاه بین المللی گمرک بیانجامد. با توجه به اعتبارسنجی انجام شده، پیاده سازی تدریجی این الگو به عنوان یک راهبرد کلیدی در توسعه منابع انسانی گمرک جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

E-Learning ، Customs administration ، Human resource management ، آموزش الکترونیکی ، گمرک ، مدیریت منابع انسانی