تحلیل جامعه شناختی پدیده خالکوبی در میان نوجوانان و جوانان مهابادی: دلالت های معنایی و الزامات سیاستی آن

در دهه های اخیر، پدیده خالکوبی به عنوان یک پدیده چندبعدی اجتماعی، فرهنگی و روان شناختی موردتوجه پژوهشگران قرار گرفته است. هدف این پژوهش، فهم دلالت های معنایی خالکوبی در میان جوانان شهرستان مهاباد است. برای دستیابی به این هدف، تحقیق با رویکرد تفسیرگرای اجتماعی به روش کیفی داده بنیاد انجام شده است. جامعه آماری این مقاله شامل نوجوانان و جوانان ۱۵ تا ۳۵ ساله شهرستان مهاباد بودند که حداقل یک تجربه خالکوبی در بدن خود داشتند. روش نمونه گیری در این پژوهش به دو روش هدفمند و گلوله برفی بوده که پس از مصاحبه با ۲۳ نفر اشباع نظری حاصل شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مشاهده مشارکتی جمع آوری شد و با استفاده از روش کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و گزینشی) تحلیل گردید. پس از کدگذاری درمجموع، ۶ مقوله محوری شامل هویت های مبهم و چندلایه، تعارضات نسلی و اجتماعی، گزینش نمادهای چندلایه، نیازهای روان شناختی، سازه های بازدارنده و سازه های تسهیل کننده شناسایی شدند که به طور متقابل با مقوله مرکزی در ارتباط هستند. همچنین مقوله مرکزی «بازتعریف هویت از طریق بدن به مثابه فضای مقاومت» به عنوان مفهوم هسته ای تحقیق از یافته ها استخراج شده است. نتایج تحقیق نشان داد که خالکوبی در میان جوانان مهاباد تنها یک عمل زیبایی شناختی نیست، بلکه نوعی کنش معنادار اجتماعی است که ریشه در نیازهای روانی، هویتی و اعتراضی فرد دارد. این مفهوم نشان می دهد که جوانان مهاباد از بدن خالکوبی شده به عنوان فضایی برای بازتعریف هویت شخصی، فرهنگی و قومی خود در برابر ساختارهای اجتماعی و نهادهای مسلط استفاده می کنند.

کلیدواژه ها:

خالکوبی ، هویت ، بدن ، جوانان ، تفسیرگرایی اجتماعی ، شهر مهاباد