تحلیل مضمون پوشش زنان(حجاب) در نشریات حزب توده مطالعه موردی: نشریه بیداری ما

پوشش زنان (حجاب) به عنوان یکی از مفاهیم اجتماعی و فرهنگی و مذهبی همواره موضوع مناقشه بوده است. حزب توده به عنوان یک حزب مارکسیستی، دیدگاه های خاص خود را دررابطه با پوشش زنان (حجاب) داشت که در تقابل با آموزه های مذهبی و هنجارهای بومی جامعه ایران بود. مسئله اصلی در مقاله حاضر تحلیل دیدگاه حزب توده درباره پوشش زنان (حجاب) است که تلاش شده با استفاده از روش «تحلیل مضمون» مهم ترین مولفه های این دیدگاه بر پایه داده های مستخرج از نشریه «بیداری ما» شناسایی و تبیین گردد. یافته های پژوهش حاضر نشان می دهد که این نشریه چهار مضمون اصلی در موضوع حجاب تولید کرده است: ۱) چادر مانع رشد فردی و اجتماعی زنان؛ ۲) چادر نماد سرکوب، ناآگاهی و محدودیت اجتماعی و انحراف؛ ۳) ریشه های حجاب؛ ۴) حذف حجاب رایج. بر اساس این مضامین، حزب توده مخالف حجاب و حامی کشف حجاب به عنوان حقی برای زنان بود، هرچند با شیوه اجرای آن توسط رضاشاه موافق نبود. این مواضع نشان دهنده دیدگاه غیرواقع بینانه حزب و فاصله آن با باورهای دینی و فرهنگی اکثریت جامعه ایران در سال های انتشار نشریه (۱۳۲۳ تا ۱۳۲۷) است.

کلیدواژه ها:

تاریخ زنان ، تحلیل مضمون پوشش زنان ، حزب توده ، نشریه بیداری ما