هنر مجسمه سازی در دوره پهلوی اول و کارکردهای سیاسی اجتماعی آن

با آغاز دوره پهلوی، تحول عمدهای در توجه به هنر مجسمهسازی شکل گرفت؛ بهطوریکه به نظر میرسد ساخت این میزان از مجسمه در طول دوره پهلوی، در تاریخ معاصر ایران بیسابقه بوده است. در این دوره هنر مجسمهسازی تبدیل به ابزاری نمادین برای تجلی سیاستهای حاکمان این دوره بر مبنای سه اصل ملیگرایی، باستانگرایی و تجددگرایی بود. بر این مبنا در این دوره هنر مجسمهسازی به شکل ویژهتری کارکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی یافت. دولت پهلوی قصد داشت با نمایش مجسمهها در مراکز اصلی شهر، بر افکار عمومی غلبه کند و جامعه سنتی و مذهبی ایران را با تحولات جدیدی همسو کند که مدنظر روشنفکران و طبقه نخبگان پهلوی بود. به عبارت دیگر، حاکمیت به دنبال آن بود تا از ظرفیتهای تبلیغاتی هنر مجسمهسازی در راستای سیاستهای خود استفاده کند و اذهان را برای پذیرش این سیاستها آماده کند. بنابراین پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش اصلی است: مجسمههای ساختهشده در دوره پهلوی اول، چه کارکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داشتند و چگونه بازتابدهنده سیاستهای حاکمیت در سطح جامعه بودند؟ پژوهش حاضر با روش توصیفیتحلیلی، در پی آن است تا با بررسی و مطالعه منابع کتابخانهای و بهویژه اسناد تاریخی و روزنامه ها، کارکردهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مجسمهها را در بستر تحولات دوره پهلوی اول تحلیل کند و از طریق روش نشانهشناسی مشخص کند که نمادهای بهکاررفته در مجسمههای پهلوی اول چگونه بر فضای فکری جامعه نقش داشته و اثرگذار بوده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مجسمهسازی در این دوره کارکردی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی داشته و مجسمهها تحتتاثیر سیاستهای دربار و دیدگاههای طبقه نخبگان و روشنفکران عصر پهلوی با اهداف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، ساخته میشد و در معرض نمایش عموم قرار میگرفت. بااینهمه مجسمهها با توجه به موضوع اثر و تحتتاثیر شرایط و تحولات سیاسی با واکنشهای متفاوتی از سوی مردم مواجه میشد.کلیدواژهها: مجسمه، پهلوی اول، ملی گرایی، مدرن سازی، کارکرد سیاسی-فرهنگی

کلیدواژه ها:

مجسمه ، پهلوی اول ، ملی گرایی ، مدرن سازی ، کارکرد سیاسی-فرهنگی