فرا تحلیل پژوهش های مربوط به تاثیر یادگیری مبتنی برپروژه برتوسعه مهارت های تفکرانتقادی درمیان دانش آموزان مقطع متوسطه

هدف: این پژوهش با هدف تعیین اندازه اثر کلی یادگیری مبتنی بر پروژه بر تفکر انتقادی و تبیین میزان اثربخشی این رویکرد در سطوح مختلف تحصیلی، از طریق یک فراتحلیل نظام مند انجام شد.پژوهش حاضر یک فراتحلیل کمی است که بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام گرفت. در مجموع، ۱۷ مطالعه تجربی و شبه آزمایشی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵، پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، انتخاب شدند. اندازه اثر ترکیبی با شاخص هجزجی و با استفاده از مدل اثرات تصادفی محاسبه شد. نتایج نشان داد یادگیری مبتنی بر پروژه تاثیر مثبت و معناداری بر تفکر انتقادی دارد (g = ۰.۹۲؛ فاصله اطمینان ۹۵٪: ۰.۸۳ تا ۱.۰۱) که بیانگر اثری متوسط تا بزرگ است. ناهمگونی کلی مطالعات پایین و غیرمعنادار بود (I² = ۰٪)، هرچند در برخی زیرگروه ها، به ویژه در مطالعات دانشگاهی، ناهمگونی قابل توجه مشاهده شد. تحلیل زیرگروهی تفاوت هایی در اندازه اثر بین سطوح تحصیلی نشان داد، اما این تفاوت ها از نظر آماری معنادار نبودند. نتایج آزمون های سوگیری انتشار شواهد قاطعی از وجود سوگیری نشان نداد و تحلیل تریم اند فیل اندازه اثر کلی را تغییر نداد.بر اساس شواهد موجود، یادگیری مبتنی بر پروژه می تواند به عنوان رویکردی اثربخش برای ارتقای تفکر انتقادی در نظام های آموزشی مورد حمایت قرار گیرد. با این حال، با توجه به محدود بودن تعداد مطالعات و تفاوت های مفهومی و زمینه ای، تعمیم نتایج نیازمند احتیاط بوده و انجام پژوهش های تجربی بیشتر در بافت های آموزشی متنوع توصیه می شود

کلیدواژه ها:

یادگیری مبتنی برپروژه ، مهارت تفکرانتقادی ، دانش آموزان ، مقطع متوسطه