اثر سطوح مختلف آبیاری بر عملکرد علوفه و بهره وری آب محصول یونجه در سامانه آبیاری قطره ای زیر سطحی

با توجه به وضعیت بحرانی آب در کشور، استفاده از سامانه های نوین آبیاری از جمله آبیاری قطره ای زیرسطحی به منظور کاهش سهم تبخیر و افزایش بهره وری آب ضروری است. این پژوهش به منظور بررسی اثر سطوح مختلف آبیاری بر عملکرد و بهره وری آب یونجه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در ایستگاه تحقیقاتی اکباتان واقع در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، در سه تکرار و به مدت ۲ سال انجام شد. تیمارهای مورد مطالعه شامل ۴ تیمار آبیاری: ۱- کم آبیاری با تامین ۷۰ درصد نیاز آبی ۲- کم آبیاری با تامین ۸۵ درصد نیاز آبی ۳- آبیاری کامل (تامین ۱۰۰ درصد نیاز آبی) و ۴ – بیش آبیاری به میزان ۱۱۵ درصد نیاز آبی بودند. نتایج تجزیه واریانس داده ها در دو سال آزمایش نشان داد که اثر سطوح آبیاری بر تولید علوفه خشک و بهروری آب در سطح احتمال یک درصد معنی دار بود. اثر تیمارهای مختلف آبی بر میزان عملکرد محصول و بهره وری آب معنی دار شد، بیشترین عملکرد محصول مربوط به دو تیمار ۱۰۰ و ۱۱۵ درصد نیاز آبی به ترتیب با عملکرد ۱۶۶۰۷ و ۱۷۲۷۵ کیلوگرم در هکتار بود، هرچند تفاوت معنی داری بین این دو تیمار از نظر عملکرد محصول مشاهده نشد. دو تیمار ۸۵ و ۱۰۰ درصد نیاز آبی به ترتیب با میزان ۹۴/۱ و ۹۹/۱ کیلوگرم بر مترمکعب بیشترین بهره وری آب را به خود اختصاص دادند و در یک گروه آماری قرار گرفتند. با افزایش تامین درصد نیاز آبی از ۷۰ تا ۱۰۰ درصد، افزایش سیگموئیدی (اس شکل) در بهره وری آب مشاهده گردید. اما با تغییر تامین درصد نیاز آبی از ۱۰۰ به ۱۱۵ درصد، کاهش شدیدی در بهره وری آب مصرفی مشاهده شد. بنابراین تامین ۸۵ درصد نیاز آبی به منظور دستیابی به بیشترین بهره وری آب در آبیاری زیرسطحی یونجه توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

آبیاری زیر سطحی ، بهره وری آب ، کم آبیاری