راهکارهای شناسایی احادیث تقیه ای توسط شیخ حر عاملی در کتاب وسایل الشیعه

شیخ حر عاملی(ره) همچون بسیاری دیگر از محدثان، در زمان نگارش وسائل الشیعه دغدغه شناسایی احادیث صحیح را از روایات تقیه ای داشته است. ایشان با دارا بودن تجربه پیشینیان و تفکر در موارد آسیب زا به فهم دقیق روایات، راهکارهایی برای این مهم طراحی و در نگارش کتاب وسائل از آن ها بهره جسته است. شناسایی قرائن موجود، اعم از داخل روایات و خارج روایت، از اهم این راهکارها است. ایشان با شناسایی قرائن داخل روایت، چه از حیث سند و چه از حیث متن، به شناخت احادیث صادرشده بر مبنای تقیه پرداخته است. حر عاملی(ره) در شناخت احادیث تقیه از روی متن، به تعابیر موجود در روایت یا مکاتبه ای بودن حدیث توجه ویژه ای داشته است. او برای شناسایی روایات تقیه ای، علاوه بر شناخت قرائن درون متنی، به قرائن خارج از متن استمداد جسته است. موافقت با عامه، مخالفت با قرآن، مخالفت با ضروری دین، تصریح روایت دیگر به تقیه ای بودن روایت، مخالفت با اجماع علمای شیعه از جمله قرائن خارج از متن است که ایشان برای این مهم از آن ها بهره برده است. این طور برداشت می شود که شیخ(ره) با کمک همین قرائن، مراحل شناخت دقیق روایات تقیه ای را در این کتاب پایه ریزی کرده و بسیاری از تعارضات و فهم های ناقص از روایت را مرتفع ساخته است تا علاقه مندان به روایات بتوانند فهم صحیح و دقیقی از متن پیش روی خود داشته باشند و روایات تقیه ای را از غیر آن تمییز دهند.

کلیدواژه ها:

شیخ حر عاملی ، وسائل الشیعه ، تقیه ، قرائن داخلی و خارجی ، حدیث ، فقه الحدیث