بررسی تغییر ساختار خانه متناظر با بازتعریف نقش زن در آیینه مطبوعات زنان دوره ی پهلوی اول

تغییر نقش زنان که از مشروطه؛ به سبب مشارکت در امر اجتماعی آغاز شد، در دوران پهلوی به بازتعریف نقش زنان در جریان برنامه غربی سازی حکومت برای دادن ظواهر نووارگی به جامعه، محقق گردید. در این سیر، نقش مطبوعات به ویژه نشریات زنان، در بسترسازی زمینه برای آگاهی بخشی به آنان و آماده سازی اذهان، برای پذیرش نقش های اجتماعی تازه، شایان توجه است. به موازات تغییر نقش زنان، ساختار خانه نیز دچار تغییر اساسی شد و با طرد دوگانه اندرونی و بیرونی، به نظامی فارغ از جنسیت بدل گشت. سوال اصلی پژوهش، چگونگی تغییر ساختار فضایی -کالبدی خانه، متناظر با تغییر نقش زن در متون مجلات زنان شامل؛ زبان زنان، جهان زنان، عالم نسوان، عالم زنان، دختران ایران و جمعیت نسوان وطن خواه، در مقطع زمانی دوران پهلوی اول است. نتایج پژوهش که به روش تحلیل محتوای کیفی صورت گرفته، نشان می دهد، مطبوعات با آموزش، ترویج علم و تقویت هویت فردی، ابتدا نقش زنان را در خانواده احیا و مقدمات حضورشان در اجتماع را فراهم نمودند. در این گذار، خانه مدرن به نماد زن مدرن بدل گشت و با معرفی زنان به عنوان محور خانواده، ساختار فضایی- کالبدی خانه تغییر و به مکانی برای حضور زن مدبر و آگاه بدل گشت.

کلیدواژه ها:

ساختار خانه ، نقش زن ، مطبوعات زنان ، معماری ، پهلوی اول