تاثیر باکتری های محرک رشد گیاه (Bacillus amyloliquefaciens و Bacillus halotolerans) بر عملکرد و اسیدهای چرب دانه کاملینا تحت تنش های خشکی و گرد و غبار

پیشینه پژوهش و هدف: با توجه به افزایش خشکی و گرد و غبار در مناطق خشک و نیمه خشک، در این پژوهش آثار تنش خشکی و گرد و غبار و همچنین نقش باکتری های محرک رشد گیاه (PGPB) شامل Bacillus amyloliquefaciens و B. halotolerans بر عملکرد و ترکیب اسیدهای چرب دانه گیاه کاملینا بررسی شد. روش ها: یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با تیمارهای مختلف در شرایط مزرعه انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل: باکتری های محرک رشد گیاه (در سه سطح شاهد، تلقیح انفرادی با B. amyloliquefaciens و تلقیح با B. halotolerans)، دو سطح آبیاری (دوره های آبیاری ۴ و ۸ روز) و دو سطح گرد و غبار (بدون گرد و غبار و با گرد و غبار) بود. برای تهیه گرد و غبار از نمونه خاک کانون های بحرانی گرد و غبار استان اصفهان، شهرستان آران و بیدگل استفاده شد. برای استخراج روغن گیاه از روش استخراج سیال فوق بحرانی استفاده شد. نتایج: نتایج نشان داد که کم آبیاری و گرد و غبار به طور معنی داری وزن دانه و محتوای روغن را کاهش داد. پروفیل اسیدهای چرب نیز تحت تاثیر تنش خشکی و گرد و غبار تغییر یافت؛ به طوری که مقدار اسید میریستولئیک، اسید آلفا-لینولنیک و هموگاما-لینولنیت به ترتیب ۳۳، ۲۱ و ۲۸ درصد کاهش یافتند. کاربرد باکتری های محرک رشد گیاه باعث افزایش برخی از اسیدهای چرب مانند اسید لینولئیک، اسید آلفا-لینولنیک و اسید اولیک، اسید پالمتیک و اسید استاریک و کاهش اسید پالمیتولیک و اسید میریستولیک شد و در سایر اسیدهای چرب تغییری ایجاد نکرد. در مجموع تلقیح باکتری های مذکور آثار منفی تنش ها را کاهش داد؛ به طوری که محتوای روغن حفظ شده و نسبت اسیدهای چرب غیراشباع با یک یا چند پیوند دوگانه بهبود یافت. نتیجه گیری کلی: استفاده از باکتری های B. amyloliquefaciens و B. halotolerans به عنوان یک راهبرد موثر برای کاهش آثار منفی خشکی و گرد و غبار و بهبود کیفیت و عملکرد کاملینا در مناطق خشک و نیمه خشک پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

Plant growth-promoting bacteria ، Fatty acids ، Linolenic acid ، Oil seed ، Dust center. ، باکتری های محرک رشد گیاه ، اسیدهای چرب ، اسید لینولنیک ، دانه های روغنی ، کانون گرد و غبار.