پهنه بندی دمایی، راهنمای مدیریت گیاهان زراعی در استان اصفهان

دما، عامل مهمی در فنولوژی رشد و نمو گیاهان و در نتیجه عملکرد آن ها است. در این مطالعه از آمار دمای روزانه ۳۰ ساله (حداقل، حداکثر و متوسط) ۳۳ ایستگاه هواشناسی برای محاسبه درجه-روز-رشد (GDD) و طول فصل رشد (طی سال­های ۱۳۶۳ تا ۱۴۰۰) استفاده شد. شهرهای استان اصفهان براساس دمای پایه پنج درجه سانتی گراد در چهار گروه قرار گرفتند که طیفی از ۲۵۰۰ تا ۵۰۰۰ درجه روز رشد دما دریافت می نمایند. این عدد برای دمای پایه ۱۰ درجه سانتی گراد در دامنه ای از ۱۵۰۰ تا ۴۵۰۰ درجه سانتی گراد تغییر می یابد. براساس دمای پایه پنج درجه سانتی گراد، کوتاه ترین طول دوره رشد معادل ۲۰۰-۱۱۴ روز در مناطق غرب و جنوب استان و بلندترین طول دوره رشد معادل ۳۶۵-۳۳۱ روز در مناطق شمال و شرق استان اصفهان دیده می شوند. برای دمای پایه ۱۰ درجه سانتی گراد، روند جغرافیایی مشابهی مشاهده می شود، با این تفاوت که دامنه کوتاه ترین و بلندترین طول دوره فصل رشد به ترتیب برابر ۱۴۰-۷۲ و ۳۰۶-۲۶۱ روز می باشد. ضریب همبستگی بین GDD در دماهای پایه ۵ و ۱۰ درجه سانتی گراد و طول جغرافیایی در سطح ۹۵ درصد معنی دار بود. رابطه بین واحدهای دمایی دریافتی در طول فصل رشد و طول جغرافیایی در دمای پایه ۵ و ۱۰ درجه سانتی گراد از غرب به شرق استان اصفهان افزایشی بود. با توجه به نتایج این مطالعه، با طبقه بندی GDD در مناطق مختلف استان اصفهان، می توان مدیریت تاریخ کاشت محصولات زراعی را بهبود بخشید و پیش بینی مناسبی برای امکان ورود ارقام جدید در تناوب های زراعی داشت.

کلیدواژه ها:

درجه-روز-رشد ، دمای پایه ، فصل رشد ، فنولوژی