تاثیر کاربرد کود میلورم و محلول پاشی لیگنوسولفونات روی بر عملکرد و برخی ویژگی های دانه گیاه ماش سبز (Vigna radiata)

افزایش کیفیت دانه های غذایی یکی از اهداف کشاورزی پایدار می باشد. در این پژوهش به منظور بررسی تاثیر سطوح مختلف کود میلورم و محلول­پاشی لیگنوسولفونات روی بر ویژگی­های رشد، عملکرد، غلظت روی و نسبت مولی اسید فیتیک به روی و همچنین برخی فاکتورهای بیوشیمیایی دانه گیاه ماش (Vigna radiata) رقم پرتو آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان اجرا شد. تیمارها شامل چهار سطح کود میلورم (۰، ۵۰۰، ۱۰۰۰ و ۱۵۰۰ کیلوگرم بر هکتار) و دو سطح محلول­پاشی لیگنوسولفونات روی در دوره گل دهی (محلول­پاشی با آب آبیاری به عنوان شاهد، محلول­پاشی با غلظت های ۵/۲ و ۵ گرم در لیتر لیگنوسولفونات روی) بودند. شاخص های رشد و عملکرد شامل ارتفاع گیاه، تعداد ساقه های فرعی، تعداد غلاف در هر بوته، تعداد دانه در هر غلاف، طول غلاف و محصول دانه اندازه­گیری شدند. همچنین برخی ویژگی­های بیوشیمیایی مانند نسبت مولی اسید فیتیک به روی، فلاون، فلاونوئید کل، فنل کل، غلظت تانن، فعالیت آنتی اکسیدانی و غلظت نیتروژن، فسفر و پتاسیم دانه ماش مورد اندازه گیری قرار گرفتند. نتایج نشان داد که کاربرد کود میلورم به تنهایی در افزایش تعداد ساقه، طول ساقه اصلی، میزان فلاونوئیدها و فعالیت آنتی اکسیدانی بذر ماش موثرتر از کاربرد تلفیقی کود میلورم و روی بود. همچنین، محلول پاشی لیگنوسولفونات روی به تنهایی و همچنین همراه با کود میلورم سبب افزایش غلظت روی (حداکثر ۴۵ درصد) در بذر ماش شد. بیشترین محصول دانه (۲/۱۱۵ گرم در متر مربع) مربوط به تیمار ۱۵۰۰ کیلوگرم کود میلورم و کمترین میزان (۱/۸۰ گرم در متر مربع) در تیمار صفر کیلوگرم کود میلورم و محلول­پاشی صفر روی دیده شد. محلول پاشی با روی نسبت مولی اسید فیتیک به روی دانه را کاهش داد (حداکثر ۲۱ درصد) و کاربرد کود میلورم تا ۵۰۰ کیلوگرم این نسبت را افزایش و پس از آن کاهش داد. بر اساس نتایج این پژوهش کاربرد هزار کیلوگرم کود میلورم بدون کاربرد روی، در افزایش میزان فلاونوئیدها و فعالیت آنتی اکسیدانی موثرتر بود. با این حال محلول­پاشی روی در افزایش میزان ترکیبات فنلی و میزان تانن موثر بود.

کلیدواژه ها:

تانن ، فعالیت آنتی اکسیدانی ، فلاونوئیدها ، فنل کل ، نسبت مولی اسید فیتیک به روی