اسهال خونی بره ها و انتریت خونریزی دهنده کلستریدیایی (استراک) و نقش موسسه رازی در کنترل و پیشگیری از آن در ایران

اسهال خونی بره ها و انتریت خونریزی دهنده (استراک) از مهمترین بیماری های کلستریدیایی هستند که به ترتیب توسط باکتری کلستریدیوم پرفرنجنس تیپ B و تیپ C ایجاد می شوند. اولین گزارش جداسازی تیپ های B و C از نشخوارکنندگان ایران به سال ۱۳۳۴ و ۱۳۴۹ بر می گردد. اسهال خونی بره ها و انتریت خونریزی دهنده کلستریدیایی عمدتا در نوزادان حیوانات مختلف مثل بره ها، بزغاله ها و گوساله ها به دلیل نقص در تولید مقادیر کافی پروتئازها در دو روز اول تولد اتفاق می افتد و مرگ ناگهانی دام در گوسفندان بالغ چراگاهی واکسینه نشده استراک نامیده می شود. توکسین بتا اصلی ترین عامل حدت تیپ C است که با ایجاد منفذ در سلول های اندوتلیال باعث تورم و لیز سلولی می شود. اما در تیپ B توکسین های بتا و اپسیلون به عنوان دو توکسین اصلی هریک در فرایند بیماری زایی در زمانی مشخص به عنوان عامل حدت اصلی نقش ایفا می کنند. علائم بیماری در بره های جوان (از بدو تولد تا ۱۴ روزگی) شامل درد و اتساع محوطه شکمی و اسهال خونی است و در کالبدگشایی با انتریت شدید اولسراتیو یا نکروهموراژی منتشر چندکانونه مشخص می شود. مهمترین اقدام پیشگیرانه علیه این بیماریها واکسیناسیون حیوانات آبستن ۴-۳ هفته قبل از زایش می باشد تا با ایجاد ایمنی مادری از بره ها و بزغاله ها حفاظت کند. در حال حاضر واکسن کشته انتروتوکسمی تولید موسسه رازی جهت واکسیناسیون نشخوارکنندگان استفاده می شود. این واکسن نقش مهم و موثری در پیشگیری و کنترل بیماریهای اسهال خونی بره ها و انتریت خونریزی دهنده کلستریدیایی (استراک) ایفا کرده است.

کلیدواژه ها:

اسهال خونی بره ها ، انتریت خونریزی دهنده ، کلستریدیوم پرفرنجنس ، واکسن انتروتوکسمی ، موسسه رازی