تب های ویروسی نوپدید منتقل شونده از طریق ناقلان: نقش دامپزشکی در تشخیص و کنترل با رویکرد سلامت واحد

در سال های اخیر، شیوع بیماری های ویروسی نوپدید منتقله از ناقلان مانند تب دانگ، چیکونگونیا، زیکا و تب زرد در بسیاری از مناطق جهان به ویژه نواحی گرمسیری، افزایش چشمگیری داشته است. این بیماری ها به دلیل علائم مشابه در مراحل اولیه، تشخیص افتراقی دشوار و گسترش سریع در جوامع شهری و روستایی، به یک چالش جدی در حوزه سلامت عمومی تبدیل شده اند. در این میان، نقش ناقلان (به ویژه پشه های Aedes) و گاهی حیوانات مخزن در انتقال این ویروس ها، اهمیت ورود دامپزشکی به فرآیند پایش، تشخیص و کنترل بیماری را برجسته می سازد. این مقاله با رویکرد سلامت واحد (One Health)، به معرفی یک مدل موفق، ساختارمند و کاربردی برای پیشگیری و کنترل این بیماری ها پرداخته است؛ مدلی که در کشورهای مختلف با مشارکت دامپزشکان، پزشکان و متخصصان محیط زیست اجرا شده و نتایج مثبتی در کاهش تراکم ناقلان و موارد بیماری داشته است. مراحل اجرایی شامل پایش ناقلان، نمونه برداری حیوانی، تحلیل داده های اپیدمیولوژیک، مداخلات بیولوژیک و آموزش محلی است. با توجه به شرایط اقلیمی ایران، این مدل کاملا قابلیت بومی سازی دارد. مقاله حاضر توصیه می کند که شبکه دامپزشکی کشور در طراحی برنامه های پایش و هشدار زودهنگام فعال شود و همکاری میان بخشی به عنوان راهبرد اصلی کنترل بیماری های ناقل زاد در دستور کار سیاست گذاران قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تب های ویروسی نوپدید ، ناقلان بیماری ، رویکرد سلامت واحد ، دامپزشکی ، پایش اپیدمیولوژیک