بررسی سیر تحولات نامگذاری فرزندان در خانواده های ایرانی «مرور نظام مند مطالعات انجام یافته»

تغییر و تحولات عظیم اجتماعی، اقتصادی و سیاسی که طی سده اخیر در ایران رخ داده، تاثیرات عمیقی بر فرهنگ و سبک زندگی خانوادههای ایرانی گذاردهاست. بررسی نامها یکی از ابزارهای کارا برای شناسایی این تحولات در دورههای مختلف تاریخی است توجه به اهمیت نام گذاری در تمام عرصههای زندگی فرد و اجتماع، پژوهش و بررسی دقیق درمورد آن را ضروری مینماید. وجود تحقیقات متعدد در این باب، بیانگر آن است که محققین به اهمیت موضوع واقف بودهاند اما کثرت این پژوهشها لازم مینماید، نتایج ارائه شده در این تحقیقات، گردآوری، تلخیص و مورد جمع بندی و ارزیابی قرار گیرد بر همین اساس پژوهش حاضر با بهکارگیری روش مطالعه مرور نظاممند، به بررسی سیر تحولات نام گذاری کودکان در ایران و عوامل جامعه شناختی مرتبط با آن در بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۱ پرداختهاست. نتایج این پژوهش نشان داد به طور کلی در گذشته گرایشات و نامهای مذهبی بر فرهنگ عمومی حاکم بوده است اما با آغاز برنامههای نوسازی و افزایش شهرنشینی، نامهای ملی با اقبال مواجه شدند اما در سال های اول انقلاب این روند معکوس شد. در دو دهه اخیر نام هایی با هویت ملی و مذهبی، روندی کاهشی داشته و گرایش به نام های قومی و فراملی، سیری افزایشی داشته است. افزایش نام های فراملی و بدیع، حاکی از آن است که گرایش به سنت زدایی و در نتیجه فردگرایی افزایش یافتهاست و افزون بر این، مجموعههای تلویزیونی و ماهوارهای، تاثیر قابل توجهی در انتخاب یا عدم انتخاب اسامی برای فرزندان داشته اند همچنین ترکیب نامهای مذهبی با امیر، بیشترین فراوانی را در ۲۰ سال گذشته داشته و امیرحسین و امیرمحمد دو نامی هستند که جزء ۱۰ رتبه اول در نام گذاری را دارا هستند برعکس نامهایی که با کلمه «غلام» و «عبد» ساختهشدهاند کاهش بسیار زیادی را نشانمیدهند یکی از دلایل محتمل آن است که در یک فرهنگ فرزند سالار، نام امیر متناسبتر از نام غلام برای فرزندان است .

کلیدواژه ها:

تحولات نامگذاری ، تغییرات فرهنگی و اجتماعی ، نسل ، فرزندسالاری ، رسانه ها