حساسیت معلمان نسبت به قلدری سایبری: بررسی نقش ادراک اخلاق دیجیتال و آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال

زمینه و هدف: قلدری سایبری به مجموعه ای از رفتارهای آزاردهنده و تهاجمی اشاره دارد که از طریق ابزارهای دیجیتال انجام می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی حساسیت معلمان نسبت به قلدری سایبری و نقش ادراک اخلاق دیجیتال و آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال در پیش بینی آن انجام گرفت.روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع یک مطالعه همبستگی است. جامعه مورد مطالعه شامل ۲۰۸۲ معلم دوره های تحصیلی شهر نورآباد در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ است. حجم نمونه براساس جدول مورگان برابر با ۳۲۴ نفر (۱۸۵ معلم مرد و ۱۳۹ معلم زن) بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. داده های پژوهش با استفاده از »پرسشنامه قلدری سایبری«، »پرسشنامه ادراک اخلاق دیجیتال «و »پرسشنامه آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجتیال« جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده های پژوهش به استفاده از شاخص های آمار توصیفی شامل درصد و فراوانی، و آمار استنباطی نظیر رگرسیون چندمتغیره، تی تک نمونه، تی هتلینگ و ضریب همبستگی و با کمک از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد میانگین میزان حساسیت نسبت به قلدری سایبری برابر با ۸۳/۳۲ است. این مقدار بیشتر از میانگین فرضی (۲۶) و مثبت و معنی دار (P < ۰.۰۱) است. میانگین میزان ادراک اخلاق دیجیتال برابر با ۵۳/۵۶ است. این مقدار کمتر از میانگین فرضی (۱۱۲) است و معنی دار است (P < ۰.۰۱). میانگین میزان آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال برابر با ۶۲/۹۳ است. این مقدار کمتر از میانگین فرضی (۹۶) است و معنی دار نیست (P = ۰.۱۵۱)؛ بنابراین، می توان گفت که میزان حساسیت نسبت به قلدری سایبری و ادراک اخلاق دیجیتال معلمان دوره های تحصیلی شهر نورآباد مطلوب و میزان آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال نامطلوب است. میزان حساسیت نسبت به قلدری سایبری، ادراک اخلاق دیجیتال و آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال معلمان شهر نورآباد در سطح متوسطی قرار دارد. ضرایب معادله پیش بینی حساسیت نسبت به قلدری سایبری براساس اخلاق دیجیتال و مولفه های آن نشان داد که از بین متغیرهای مورد بررسی تنها مولفه های دقت و اعتماد به طور معنی داری واریانس متغیر حساسیت نسبت به قلدری سایبری را به صورت معنی دار پیش بینی می کنند، ضرایب تاثیر دقت (B=-۰/۲۳۵) و اعتماد (B=-۰/۲۰۶) است و این نشان دهنده آن است که دقت و اعتماد رابطه منفی و معنی دار با حساسیت نسبت به قلدری سایبری دارند. یعنی این دو مولفه به طور معنی داری سبب کاهش حساسیت نسبت به قلدری سایبری در معلمان شده اند. همچنین باتوجه به آماره T می توان گفت که مولفه های اعتماد و مالکیت با اطمینان ۹۹% می توانند تغییرات مربوط به حساسیت نسبت به قلدری سایبری را در معلمان پیش بینی کنند. این متغیرها در مجموع ۳۲ درصد از واریانس متغیر حساسیت نسبت به قلدری سایبری را پیش بینی می کنند. همچنین یافته ها نشان دهنده رابطه بین حساسیت معلمان نسبت به قلدری سایبری با ادراک معلمان از اخلاق دیجیتال است. همچنین میزان حساسیت معلمان نسبت به قلدری سایبری براساس جنسیت تفاوت معناداری دارد و اینکه ادراک اخلاق دیجیتال به طور معنی داری پیش بینی کننده حساسیت نسبت به قلدری سایبری است.نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان می دهد که میزان حساسیت نسبت به قلدری سایبری، ادراک اخلاق دیجیتال و آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال معلمان شهر نورآباد در سطح متوسطی بود؛ بنابراین، پیشنهاد می شود برای افزایش حساسیت نسبت به قلدری سایبری، ادراک معلمان از اخلاق دیجیتال و آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال، فضایی برای بحث و تبادل نظر درباره مسائل اخلاقی مرتبط با فناوری و استفاده از ابزارهای دیجیتال ایجاد شود تا به تقویت ادراک معلمان از این موضوعات کمک کند. نتایج این پژوهش نشان داد که، بین حساسیت معلمان نسبت به قلدری سایبری، ادراک اخلاق دیجیتال و آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال برحسب جنسیت تفاوت معنی داری وجود دارد. در این راستا معلمان مرد به طور متوسط نسبت به زنان به قلدری سایبری حساس تر بودند. این نتیجه نشان می دهد که مردان در این زمینه نیاز به آگاهی و آموزش بیشتری دارند. معلمان زن نسبت به معلمان مرد به طور میانگین ادراک بالاتری از اخلاق دیجیتال داشتند. این نتیجه نشان می دهد که زنان به طور کلی به اصول اخلاقی استفاده از فناوری دیجیتال بیشتر توجه می کنند. همچنین معلمان مرد آگاهی بیشتری از امنیت داده های دیجیتال نسبت به معلمان زن داشتند. این نتیجه نشان می دهد که معلمان مرد معمولا در امور مربوط به امنیت داده های دیجیتال توانمندی بیشتری دارند.

کلیدواژه ها:

حساسیت نسبت به قلدری سایبری ، ادراک اخلاق دیجیتال ، آگاهی نسبت به امنیت داده های دیجیتال ، سواد دیحیتال ، امنیت اطلاعات ، معلمان