طراحی الگوی مفهومی ارزیابی بلوغ صنعت ریلی در عصر انقلاب صنعتی چهارم: یک مطالعه فراترکیب

در عصر انقلاب صنعتی چهارم، هوشمندسازی و پیاده سازی فناوری های نوین به عنوان محرک های اصلی تحول در صنایع مختلف محسوب می شوند. صنعت حمل و نقل ریلی نیز از این قاعده مستثنی نبوده و نیازمند تعیین معیارهای دقیق برای ارزیابی میزان بلوغ و آمادگی خود در پذیرش و پیاده سازی فناوری های مرتبط با صنعت ۴.۰ است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی و ارایه الگوی مفهومی ارزیابی بلوغ صنعت حمل و نقل ریلی مبتنی بر فناوری های نسل چهارم صنعت است. این مطالعه با استفاده از روش فراترکیب هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو و بررسی نظام مند ۸۷ مقاله علمی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ انجام شده است. فرآیند غربالگری مقالات براساس معیارهای ارزیابی دقیق شامل زبان، قلمرو زمانی، شرایط مطالعاتی، جامعه پژوهش و نوع مقالات صورت گرفت. نتایج پژوهش منجر به تدوین الگوی مفهومی شامل ۵ بعد اصلی، ۲۱ شاخص و ۸۴ کد عملیاتی شد که عبارتند از: فناوری های صنعت ۴.۰ در حمل و نقل ریلی، چالش ها و موانع هوشمندسازی، امنیت سایبری و ریسک های دیجیتالی، کاربردهای عملی و بهبود عملکرد، و پایداری و محیط زیست. اعتبار علمی نتایج با ضریب کاپای ۸۹/۰ و روایی محتوایی ۸۳/۰ تایید شد. این الگو، چارچوب جامعی برای ارزیابی و سنجش میزان بلوغ سازمان های فعال در حوزه حمل و نقل ریلی ارایه می دهد و می تواند به عنوان ابزاری کارآمد برای شناسایی نقاط قوت و ضعف، و تدوین راهکارهای بهبود در مسیر هوشمندسازی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

الگوی مفهومی ارزیابی بلوغ ، صنعت ریلی ، انقلاب صنعتی چهارم ، فراترکیب ، فناوری های نوین