ضرورت وجود مالیات بر فعالیت های سفته بازی

تحریم های گسترده در چند سال اخیر منتج به نوسان های قیمتی در بازارهای مختلف شده است. این نوسان ها باعث شده تا بخش چشمگیری از نقدینگی کشور از فعالیت های مولد و تولیدی به سمت فعالیت های نامولد و سفته بازی حرکت کند و به افزایش قیمت ها دامن زند. بنابراین لازم است شرایط بازارهای مختلف مورد بررسی قرار گیرد و راهکارهایی درجهت کاهش فعالیت های سفته بازی اتخاذ شود. از این رو هدف پاسخ به این دو سوال است که اولا آیا در چهار بازار ارز، مسکن، طلا و خودرو، سفته بازی وجود دارد؟ و ثانیا، آیا مالیات بر سفته بازی می تواند نوسان های قیمتی این بازارها را کنترل کند یا خیر؟ برای این منظور از مدل خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی در نرم افزار ایویوز استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد ضریب تعدیل بازار ارز نسبت به سایر بازارها بیشتر است و سفته بازان در شرایط بی ثباتی واکنش سریع تری به این بازار نسبت به سایر بازارها دارند. علاوه بر این کشش قیمت انتظاری نسبت به قیمت فعلی در هر چهار بازار طی زمان افزایش یافته و در چندسال اخیر بیشتر از ۱ بوده است. بنابراین سفته بازی در هر چهار بازار فوق الذکر نه تنها وجود داشته بلکه افزایش هم پیدا کرده است. همچنین نتایج نشان داد حاصل ضرب ضریب کشش در ضریب تعدیل برای چندسال اخیر بیشتر از ۱ بوده که نشانگر کارا بودن اتخاذ مالیات سفته بازی برای کنترل نوسان های قیمتی این بازارها است و می تواند سرعت واکنش معامله گران بازار را به تغییرات قیمت کاهش دهد. ازاین رو توصیه می شود سیاستگذاران برای کنترل فعالیت های سوداگری در بازارهای فوق الذکر و هدایت نقدینگی از بخش نامولد و سفته بازی به بخش مولد و تولیدی، مالیات سفته بازی را در دوره کوتاه مدت اتخاذ کنند. البته مالیات سفته بازی می تواند اقدام اضطراری کوتاه مدت و نه ابزار سیاستی بلندمدت و همیشگی برای سرکوب سفته بازی باشد؛ زیرا به خروج نقدینگی از بازارهای موردنظر منجر می شود.

کلیدواژه ها:

نوسان های قیمتی ، سفته بازی ، مالیات ، بازار