الگویی برای تنظیم گری نرخ سود بانکی با رهیافت بانکداری اسلامی

یکی از چالش های اساسی نظام بانکی در دستیابی به اهداف بانکداری اسلامی، فرایندها و سازوکارهای حاکم بر محاسبه و پرداخت سود در شبکه بانکی است که با چالش هایی از منظر شرعی و کارآمدی مواجه است. این مقاله درصدد ارائه چارچوبی اصلاحی درخصوص سیاستگذاری و تنظیم گری نرخ سود بانکی مبتنی بر اصول و قواعد شرعی و توجه به ابعاد سیاستگذاری پولی است. آسیب شناسی انجام گرفته نشان داد عواملی نظیر انفکاک بخش پولی-بانکی از بخش واقعی، پرداخت سود بدون اتکا به سودآوری واقعی بانک، مقررات گذاری ناکارا و غیراثربخش در نرخ سود، فقدان نگاه جامع و سیاستی به مقوله نرخ سود و چالش های نهادی و رفتاری مربوط به سپرده گذاران از دلایل اصلی ناکارآمدی نرخ سود در نظام بانکی است. بر این اساس مبتنی بر روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر اصول و قواعد شرعی، الگویی ناظر بر تنظیم گری نرخ سود در نظام بانکی ارائه شد. بازنگری در ساختار سپرده های سرمایه گذاری از طریق تفکیک سپرده سرمایه گذاری مبادله ای و سپرده سرمایه گذاری مشارکتی و تعیین قواعد مجزا برای پرداخت سود با ابتنای بر سود واقعی بانک، بازنگری در سازوکار اعمال سیاستگذاری و مدیریت بانک مرکزی بر نرخ و نوسان های نرخ سود تحقق یافته با تشکیل حساب ذخیره تعدیل سود، ارکان الگوی پیشنهادی تحقیق را تشکیل می دهد که درنهایت می تواند برای بازنگری قوانین و مقررات عملیات بانکداری بدون ربا و حرکت به سمت استقرار نظام بانکداری اسلامی مورد بهره برداری قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نرخ سود ، بانکداری اسلامی ، بانکداری بدون ربا ، سیاستگذاری پولی ، بخش واقعی