عوامل و پیامدهای مرتبط با توسعه کارآفرینی اجتماعی در قالب توسعه کسب و کار

این پژوهش با هدف تبیین جامعه شناختی عوامل زمینه ساز و پیامدهای مرتبط با توسعه کارآفرینی اجتماعی در قالب توسعه کسب وکارهای صنایع دستی ایران انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر رویکرد، کیفی و از نوع گراند تئوری است. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق با ۱۱ نفر از مدیران فعال در حوزه مدیریت کارآفرینی و صنایع دستی شهر تهران گردآوری شد. انتخاب مشارکت کنندگان به صورت هدفمند و نظری صورت گرفت و فرایند نمونه گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج تحلیل داده ها نشان داد که توسعه کارآفرینی اجتماعی در صنایع دستی متاثر از مجموعه ای از عوامل فرهنگی، اقتصادی و نهادی است. از جمله مهم ترین عوامل موثر می توان به توجه به فرهنگ بومی و سنتی، تنوع فرهنگی و جغرافیایی محصولات، قابلیت بالای اشتغال زایی و درآمدزایی صنایع دستی، تمایل عمومی به مصرف محصولات سنتی، و موانعی چون مشکلات اداری، محدودیت های صادراتی، مالی و تحریم ها اشاره کرد. راهبردهای حاصل شامل ارتقای سرمایه آموزشی و مهارتی در حوزه صنایع دستی، گسترش بازاریابی و نمایشگاه ها، نوآوری محصول متناسب با ذائقه بازار، بهره گیری از ظرفیت بازار آنلاین و مشارکت گسترده نیروهای جوان و زنان در فعالیت های کارآفرینانه بود. پیامدهای شناسایی شده توسعه کارآفرینی اجتماعی، شامل افزایش اشتغال و درآمد، حفظ و بازتولید میراث فرهنگی، کاهش آسیب های اجتماعی ناشی از بیکاری و فقر، و تقویت سرمایه اجتماعی و مشارکت مدنی در میان فعالان این حوزه است. به طور کلی، یافته ها بیانگر آن است که کارآفرینی اجتماعی در صنایع دستی، در صورتی که با سیاست های حمایتی، آموزش مهارتی، بازاریابی نوین و توسعه شبکه های نهادی همراه شود، می تواند به عنوان محرکی موثر برای توسعه پایدار، توانمندسازی اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی جوامع محلی عمل کند. در این میان، مشارکت زنان به عنوان بخش قابل توجهی از فعالان صنایع دستی، نقش مهمی در پایداری و گسترش کارآفرینی اجتماعی دارد، با این حال تمرکز پژوهش بر کلیت فرایند توسعه کارآفرینی اجتماعی در حوزه صنایع دستی است و نه صرفا بر جنسیت خاصی از فعالان آن.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی اجتماعی ، صنایع دستی ، مدیران ، توسعه کسب وکار ، سرمایه اجتماعی