رهبری راهبردی تحول آفرین در بخش دولتی: الگوپردازی سبک رهبری دریادار سیاری

هدف: رهبری راهبردی تحول آفرین که آمیزه ای از رهبری تحول آفرین و رهبری راهبردی است، از پیشران های کلیدی موفقیت در اجرای برنامه های تحول و تعالی سازمانی و نیز، تضمین بقا و بهره وری پایدار سازمان در محیط های پویا و پیچیده کنونی به شمار می رود. شناخت ماهیت و شیوه های اعمال این نوع رهبری در بخش دولتی، می تواند به عنوان الگویی راهنما و مبنای عمل برای مدیران عالی این سازمان ها، در ایفای چنین نقش حیاتی ای به کار برده شود. در این راستا، پژوهش حاضر درصدد طراحی الگویی ماهیت شناسانه از سبک رهبری دریادار سیاری است. دریادار سیاری، نمونه ای برجسته از یک رهبر راهبردی تحول آفرین، در دوران فرماندهی در نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است و در چارچوب پارادایم تفسیری – برساخت گرایی اجرا شده است. مشارکت کنندگان پژوهش را خبرگان آگاه به موضوع تشکیل داده اند. این افراد با دریادار سیاری، تعامل کاری مستقیم و بلندمدت داشته اند. نمونه گیری به روش هدفمند قضاوتی آغاز و با تکنیک گلوله برفی ادامه یافت. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری و با به کارگیری روش نظریه داده بنیاد پدیدارشونده (رویکرد گلیزری) تحلیل شدند. برای سنجش قابلیت اعتماد داده ها، از توافق درون موضوعی بین دو کدگذار استفاده شد. همچنین، به منظور اطمینان از صحت مقوله سازی ها، از نظرسنجی خبرگان و اعمال اصلاحات لازم بهره گیری شد.یافته ها: الگوی نمایانگر رهبری راهبردی تحول آفرین دریادار سیاری، از چهار لایه اصلی و هم پیوند تشکیل شده است: الف. بنیان های رهبری (شامل رهبری انسان مدارانه، رهبری اخلاق گرایانه و رهبری میدانی) که بیانگر مبانی فکری و فلسفی رهبری ایشان است؛ ب. رویکرد رهبری توانمندساز (که شامل توانمندسازی و رشد سرمایه های انسانی، توسعه سرمایه های روان شناختی و انگیزش و الهام بخشی است)، چگونگی پرورش منابع انسانی توانمند، خودباور و پرانگیزه برای پیشبرد تحول را توصیف می کند؛ ج. بن مایه های رهبری (شامل رهبری تحول گرای چشم اندازمدار و رهبری تعامل گرای راهبردی است)، جوهره اصلی این نوع رهبری را نشان می دهد که در آن تحولاتی همه جانبه و هدفمند دنبال می شود و از همگراسازی درون سازمانی و شبکه سازی برون سازمانی برای تسریع و تسهیل این تحولات بهره برده می شود. د. جهت گیری رهبری (شامل رهبری تحول راهبردی در سطوح سازمانی، ملی و بین المللی)، گویای نتایج و دستاوردهای حاصل از اعمال این نوع رهبری در مسیر تحقق چشم انداز تعالی است.نتیجه گیری: تلفیق قابلیت ها و کارکردهای رهبری تحول آفرین با ملاحظات راهبردی، به خلق قابلیت های پویایی منجر می شود که احتمال موفقیت رهبری تحول در محیط های پیچیده و در سطح کلان سازمان را ارتقا می دهد. الگوی ارائه شده در این پژوهش ابعاد رهبری راهبردی تحول آفرین و روابط میان آن ها را با نگاهی فراگیر و جامع تبیین کرده است. شناسایی ابعاد تشکیل دهنده این نوع رهبری و تبیین روابط میان آن ها، مساعدت نظری ویژه این پژوهش بوده است. این الگو می تواند به عنوان چارچوبی راهنما برای پرورش رهبران راهبردی در سطوح عالی مدیریتی در بخش دفاعی و دیگر سازمان های حاکمیتی استفاده شود.

کلیدواژه ها:

رهبری ، رهبری تحول آفرین ، رهبری راهبردی تحول آفرین ، نظریه پردازی داده بنیاد پدیدارشونده ، دریادار سیاری