پیش بینی تاب آوری اقتصادی-روانی و تبعیت دارویی بر اساس کنش تاملی، اعتماد معرفتی و باورهای هیجانی در بیماران مزمن: مطالعه ای در شرایط بحران دارویی جنگ تحمیلی سوم

هدف این پژوهش، پیش بینی تاب آوری اقتصادی-روانی و تبعیت دارویی بر پایه اعتماد معرفتی، کنش تاملی و باورهای هیجانی در بیماران مزمن، در شرایط بحران دسترسی به دارو ناشی از جنگ تحمیلی سوم بود. این پژوهش در قالب یک طرح توصیفی-همبستگی از نوع پیش بینی انجام شد. بدین منظور، ۴۰۵ بیمار بزرگسال مبتلا به بیماری های مزمن، شامل دیابت، سرطان، مولتیپل اسکلروزیس، تالاسمی، هموفیلی و بیماری های قلبی-عروقی، به روش نمونه گیری در دسترس هدفمند از مراکز درمانی شهرهای تهران، کرج، قزوین، تنکابن و کرمان، در بازه زمانی اواسط اسفند ۱۴۰۴ تا اواخر اردیبهشت ۱۴۰۵ انتخاب شدند. شرکت کنندگان پرسش نامه های تاب آوری اقتصادی-روانی فردی (EPRS)، تبعیت از درمان (ATQ)، کنش تاملی (RFQ)، اعتماد، بی اعتمادی و زودباوری معرفتی (ETMCQ) و باورهای هیجانی (BAEQ) را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از رگرسیون چندگانه سلسله مراتبی در چهار گام تحلیل شد. در مدل نهایی پیش بینی تاب آوری اقتصادی-روانی، باور به طاقت فرسا و غیرقابل کنترل بودن هیجانات (β = −۰٫۲۹، p < ۰٫۰۰۱)، بی اعتمادی معرفتی (β = −۰٫۲۲، p < ۰٫۰۰۱)، باور به بی فایده بودن هیجانات (β = −۰٫۱۸، p < ۰٫۰۱) و ذهنی سازی ناکافی (β = −۰٫۱۷، p < ۰٫۰۰۱) نیرومندترین پیش بین های منفی، و اعتماد معرفتی (β = ۰٫۱۸، p < ۰٫۰۰۱) پیش بین مثبت معنادار بودند (R&sup۲; = ۰٫۵۶). در پیش بینی تبعیت دارویی نیز، باور به طاقت فرسا بودن هیجانات (β = −۰٫۲۶، p < ۰٫۰۰۱)، بی اعتمادی معرفتی (β = −۰٫۲۰، p < ۰٫۰۰۱)، باور به بی فایده بودن هیجانات (β = −۰٫۱۵، p < ۰٫۰۱) و ذهنی سازی ناکافی (β = −۰٫۱۵، p < ۰٫۰۱) قوی ترین پیش بین های منفی بودند (R&sup۲; = ۰٫۵۱). باورهای هیجانی، فراتر از اعتماد معرفتی و کنش تاملی، سهم افزوده معناداری در تبیین هر دو پیامد داشتند. یافته ها نقش محوری بی اعتمادی معرفتی، ذهنی سازی ناکافی و باورهای هیجانی ناکارآمد را در فرسایش تاب آوری و تبعیت دارویی بیماران مزمن در شرایط بحران آشکار می سازد و از مداخلاتی حمایت می کند که بازسازی اعتماد معرفتی و اصلاح باورهای هیجانی را هدف قرار می دهند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری اقتصادی-روانی ، تبعیت دارویی ، کنش تاملی ، اعتماد معرفتی ، باورهای هیجانی ، بیماران مزمن ، بحران دارویی ، جنگ تحمیلی سوم