بررسی مقایسه ای عوارض و عوامل مرتبط با مارگزیدگی و عقرب زدگی در شهرستان شاهرود

مقدمه: این مطالعه با هدف بررسی عوارض مارگزیدگی و عقرب گزدگی و عوامل مرتبط با آن در شهرستان شاهرود انجام شده است.مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی به صورت مقطعی بر روی ۲۶۰ بیمار مبتلا به مارگزیدگی و عقرب گزیدگی در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان های امام حسین(ع) و بهار شاهرود طی سال های ۱۴۰۰-۱۳۹۹ انجام شد. یافته های بالینی مثل وضعیت هوشیاری، علایم حیاتی، وضعیت تنفسی و قلبی و عروقی از طریق مصاحبه حضوری، معاینات بالینی و یافته های پاراکلینیکی جمع آوری شد.نتایج: در این مطالعه از ۲۶۰ فرد مسموم شده، ۱۷۲ نفر (۲/۶۴%) مرد و مابقی زن بودند. میانگین سنی بیماران ۹/۱۵ ± ۱/۳۸ سال (۹۰-۷ سال) بود. ۳۴ نفر (۷/۱۲%) مارگزیده و ۲۲۶ نفر (۳/۸۷%) عقرب گزیده بودند. تب (۰۲۸/۰=P)، قرمزی و التهاب محل گزش (۰۳۱/۰=P)، لکوسیتوز (۰۴۱/۰=P) و افزایش CRP (۰۳۵/۰=P) شایع ترین عوارض بودند که در مارگزیده ها به طور معنی داری بیشتر بود. میان دو گروه از نظر بروز عوارض عصبی تفاوت معناداری مشاهده نشد. در مورد عوارض قلبی، تغییرات موج T در گروه مارگزیدگی به طور معنی داری بیشتر بود (۰۳۹/۰=P). همچنین مشخص شد که در بیماران مارگزیده نیاز به تجویز پادزهر (۰۰۱/۰=P) و نیاز به بستری بیش از ۱۲ ساعت (۰۳۵/۰=P) به طور معناداری بیشتر و میزان بهبودی کامل و ترخیص (۰۴۱/۰=P) به طور معناداری کمتر بود. در بررسی مدل رگرسیون لجستیک مشخص گردید که فاکتورهای گزش مار، شغل کشاورزی، فصول بهار و تابستان، محل گزش اندام ها و عدم تزریق پادزهر از مهمترین عوامل مرتبط با تشدید عوارض گزش مار و عقرب بودند.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که بروز عوارض عفونی و قلبی در مارگزیدگی به طور قابل توجهی بیشتر از عقرب گزیدگی بوده و لازم است ضمن توجه بیشتر به مسمومین مارگزیدگی، با کنترل عوامل دخیل در گزش، میزان این عوارض را کاهش داد.مقدمه: این مطالعه با هدف بررسی عوارض مارگزیدگی و عقرب گزدگی و عوامل مرتبط با آن در شهرستان شاهرود انجام شده است. مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی به صورت مقطعی بر روی ۲۶۰ بیمار مبتلا به مارگزیدگی و عقرب گزیدگی در بیماران مراجعه کننده به بیمارستان های امام حسین(ع) و بهار شاهرود طی سال های ۱۴۰۰-۱۳۹۹ انجام شد. یافته های بالینی مثل وضعیت هوشیاری، علایم حیاتی، وضعیت تنفسی و قلبی و عروقی از طریق مصاحبه حضوری، معاینات بالینی و یافته های پاراکلینیکی جمع آوری شد. نتایج: در این مطالعه از ۲۶۰ فرد مسموم شده، ۱۷۲ نفر (۲/۶۴%) مرد و مابقی زن بودند. میانگین سنی بیماران ۹/۱۵ ± ۱/۳۸ سال (۹۰-۷ سال) بود. ۳۴ نفر (۷/۱۲%) مارگزیده و ۲۲۶ نفر (۳/۸۷%) عقرب گزیده بودند. تب (۰۲۸/۰=P)، قرمزی و التهاب محل گزش (۰۳۱/۰=P)، لکوسیتوز (۰۴۱/۰=P) و افزایش CRP (۰۳۵/۰=P) شایع ترین عوارض بودند که در مارگزیده ها به طور معنی داری بیشتر بود. میان دو گروه از نظر بروز عوارض عصبی تفاوت معناداری مشاهده نشد. در مورد عوارض قلبی، تغییرات موج T در گروه مارگزیدگی به طور معنی داری بیشتر بود (۰۳۹/۰=P). همچنین مشخص شد که در بیماران مارگزیده نیاز به تجویز پادزهر (۰۰۱/۰=P) و نیاز به بستری بیش از ۱۲ ساعت (۰۳۵/۰=P) به طور معناداری بیشتر و میزان بهبودی کامل و ترخیص (۰۴۱/۰=P) به طور معناداری کمتر بود. در بررسی مدل رگرسیون لجستیک مشخص گردید که فاکتورهای گزش مار، شغل کشاورزی، فصول بهار و تابستان، محل گزش اندام ها و عدم تزریق پادزهر از مهمترین عوامل مرتبط با تشدید عوارض گزش مار و عقرب بودند. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که بروز عوارض عفونی و قلبی در مارگزیدگی به طور قابل توجهی بیشتر از عقرب گزیدگی بوده و لازم است ضمن توجه بیشتر به مسمومین مارگزیدگی، با کنترل عوامل دخیل در گزش، میزان این عوارض را کاهش داد.

کلیدواژه ها:

مارگزیدگی ، عقرب گزیدگی ، عوارض ، عوامل مرتبط