سواد رسانه ای معلمان در عصر هوش مصنوعی

تحولات پرشتاب فناوری های دیجیتال و گسترش هوش مصنوعی در دهه های اخیر، نظام های آموزشی را با تغییرات بنیادین در شیوه های تولید، توزیع و مصرف اطلاعات مواجه ساخته است. در این میان، معلمان به عنوان کنشگران اصلی فرایند یاددهی–یادگیری، بیش از هر زمان دیگری نیازمند برخورداری از سطح بالایی از سواد رسانه ای هستند تا بتوانند در محیطی سرشار از داده ها، رسانه ها و ابزارهای هوشمند، نقش هدایتگر آموزشی خود را به طور اثربخش ایفا کنند. سواد رسانه ای در عصر هوش مصنوعی صرفا به معنای توانایی دسترسی به رسانه ها یا استفاده از فناوری های نوین نیست، بلکه مجموعه ای از مهارت های شناختی، تحلیلی، انتقادی و اخلاقی را دربر می گیرد که به معلمان کمک می کند پیام های رسانه ای و محتوای تولیدشده توسط سامانه های هوش مصنوعی را ارزیابی، تفسیر و مدیریت کنند. هدف این مقاله بررسی و تبیین ابعاد سواد رسانه ای معلمان در عصر هوش مصنوعی و تحلیل پیامدهای آن برای رهبری آموزشی و مدیریت فرایند یاددهی–یادگیری است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش کتابخانه ای و اسنادی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق مطالعه منابع علمی معتبر شامل مقالات منتشرشده در پایگاه های داخلی مانند نورمگز، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID)، مگیران و سیویلیکا و همچنین پایگاه های بین المللی نظیر ساینس دایرکت، اسکوپوس و پرکوئست گردآوری شده اند. پس از گردآوری منابع، فرایند تحلیل محتوای کیفی برای استخراج مفاهیم کلیدی، الگوهای نظری و روندهای پژوهشی مرتبط با سواد رسانه ای معلمان در بستر فناوری های هوش مصنوعی صورت گرفته است. یافته های مروری نشان می دهد که سواد رسانه ای معلمان در عصر هوش مصنوعی دارای ابعاد چندگانه ای شامل سواد اطلاعاتی، سواد دیجیتال، سواد داده، تفکر انتقادی، اخلاق رسانه ای و توانایی تعامل هوشمندانه با سامانه های مبتنی بر هوش مصنوعی است.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، معلمان ، هوش مصنوعی ، رهبری آموزشی ، فناوری های نوین آموزشی ، سواد دیجیتال