نقش شهید و شهادت در تکامل فرد و اجتماع با تکیه بر مکتب شیعه

در مکتب تشیع جان دادن برای تحقق فرمان الهی شهادت و آنکه جان نثار کرده شهید نامیده می شود. مردمی که دارای فرهنگ شهادت طلبی باشند امتیاز بزرگی برای سربلند زیستن دارند. فرهنگ شهادت و ایثار در نظام اسلامی از مهم ترین ویژگی های مکتب تشیع به شمار می رود و بر همگان پوشیده نیست که وجود همین فرهنگ بوده و هست که حقایق اسلام همچنان پا بر جا و زنده است. تاریخ شیعه، شاهد ایثارگری و شهادت طلبی مردان بزرگ الهی همچون پیامبر بزرگوار اسلام (ص) و اصحابش ائمه اطهار (ع) و یاران و رهروان آنها بوده و این امر حاکی از آن است که «اسلام مکتبی است که حرکت جنبش، تلاش، جهاد و ایثار را برای تحقق بخشیدن به حاکمیت قوانین الهی می طلبد. چنان که در طول تاریخ اصلام تحقق عینی این حرکت و تلاش و جهاد به شکل های گوناگون که برخاسته از طبیعت این مکتب جامع است- به ثبوت رسیده است- موضوع کربلا و مظلومیت امام و اهل بینش در طول تاریخ برای تشییع به یک رمز و شعار و هویت انقلابی و خصیصه لاینفک تشیع تبدیل شده به پیروان اهل بیت در هر زمان و عصری برای حفظ این رمز و شعار از جان نیز گذشتند و حراست و حرمت آن را به معنی پاسداری از موجودیت و شرف و مذهب خود دانسته اند. صحنه های باشکوه ایثار و شهادت از این قبیل در تاریخ پیروزی انقلاب اسلامی و جبهه های هشت سال دفاع مقدس کم نیستند. ما تکرار واقعه کربلا را در تاریخ خونبار تشیع بارها دیده و آثار پر بار آن را لمس کرده ایم. مسئله مورد نظر در پژوهش حاضر بررسی جایگاه شهدا و شهادت در جامعه اسلامی، انواع ایثار، تاثیر ایثار فرهنگ فرد و اجتماع و عوامل گسترش دهنده و بازدارنده ایثار می باشد. ایثار، گذشت، شهادت طلبی جزء لاینفک حیات بشری، به ویژه ادیان توحیدی و آسمانی بوده و امر دین و دین ورزی با این عمل عجین شده است. در دین های یهود و مسیح نیز با همان معانی و کاربردهای دینی یا به اعتباری به عنوان امری مقدس و دینی بدان پرداخته شده است.

کلیدواژه ها:

شهدا ، تکامل ، جامعه اسلامی