مولفه های نیت و نقش آن در تربیت و تکامل انسان

نیت و قصد در نظام اخلاقی اسلام جایگاه مهمی دارد و از آن به عنوان حسن فاعلی و روح عمل یاد شده است. در دیگر مکاتب اخلاقی مانند مکتب وظیفه گرایی کانت و فضیلت گرایی نیز به آن اهتمام و توجه شده است. معرفت و آگاهی، هم سنخی با نفس، اشتیاق و اراده، مقدمات و عناصر تشکیل دهنده نیت می باشد. معرفت، ایمان، محبت و اخلاص مولفه هایی هستند که در این بخش می توانند مورد بحث قرار گیرد. اگرچه وجود ایمان به همراه قصد تقرب سبب ارزشمند شدن عمل می گردد ولی با نظر تحقیق به این نکته می توان رسید که صرف نیت پاک و به دور از تظاهر در مرتبه خود، کمالی برای نفس است. در بحث معاد نیز می توان برای این شخص مرتبه ای از کمال را نیز در نظر گرفت اگرچه سعادت واقعی منحصر به اهل ایمان مشروط به قصد تقرب باشد. مولفه اخلاص مربوط به انتخاب غایت در نیت است و شرط ارزشمندی عمل می باشد و مستقلا این نیت در تکامل روحی انسان اثر بخش است کما اینکه در متون اسلامی برای نیت کننده ای که موفق به عمل نشود ثواب در نظر گرفته شده است.

کلیدواژه ها:

نیت ، معرفت ، ایمان ، محبت ، اخلاص ، تربیت اسلامی