تحول نقش معلم از انتقال دهنده دانش به تسهیل گر یادگیری در محیط های دیجیتال

تحول سریع فناوری های آموزشی در دهه اخیر نقش معلمان را با تغییرات بنیادین مواجه ساخته است. در مدل های سنتی معلم به عنوان انتقال دهنده اصلی دانش شناخته می شد و فرآیند یادگیری عمدتا به صورت یک سویه از معلم به دانش آموز جریان داشت. اما توسعه محیط های یادگیری دیجیتال و دسترسی گسترده به منابع اطلاعاتی موجب شده است که یادگیرندگان نقش فعال تری در فرآیند یادگیری ایفا کنند. در چنین شرایطی نقش معلم از سخنران و ارائه دهنده محتوا به تسهیل گر یادگیری تغییر یافته است؛ نقشی که در آن معلم باید دانش آموزان را در یافتن معنا، تحلیل اطلاعات، حل مسئله و توسعه مهارت های خودتنظیمی هدایت کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد این تحول و شناسایی عوامل موثر بر آن انجام شده است. در این مطالعه با تحلیل ادبیات نظری، نتایج پژوهش های داخلی و خارجی و مدل های شایستگی معلم، دیجیتال نقش ها و مهارت های جدید معلمان در محیط های یادگیری دیجیتال بررسی می شود. نتایج نشان می دهد که برای ایفای نقش تسهیل گر معلمان نیازمند سطح بالایی از سواد دیجیتال، توان طراحی تجربه یادگیری، مدیریت تعاملات آنلاین و به کارگیری رویکردهای یادگیری فعال هستند. همچنین نگرش مثبت نسبت به فناوری و حمایت سازمانی از مهم ترین عوامل تسهیل این تحول به شمار می روند. بر اساس یافته ها تغییر نقش معلم نه تنها به مهارت های فنی بلکه به تحول نگرشی، توسعه حرفه ای مستمر و بازنگری در روش های تدریس وابسته است. در پایان پیشنهادهایی برای توانمندسازی معلمان و بهبود کیفیت یادگیری در محیط های دیجیتال ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نقش ، معلم ، تسهیل گری ، یادگیری ، محیط های دیجیتال ، سواد دیجیتال ، فناوری آموزشی ، یادگیری فعال