بررسی اثرات هوش مصنوعی بر عدالت آموزشی و دسترسی برابر

در عصر تحول دیجیتال هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از فناوری های نوظهور ظرفیت هایی بی سابقه برای بازطراحی نظام های آموزشی فراهم کرده است. این پژوهش با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در تحقق عدالت آموزشی به تحلیل نظری، کاربردی و انتقادی این فناوری در بستر آموزش پرداخته است. عدالت آموزشی مفهومی چندبعدی است که شامل توزیع منصفانه منابع، به رسمیت شناختن تفاوت های فرهنگی و زبانی و مشارکت فعال در فرآیند یادگیری می شود. یافته های تحقیق نشان می دهند که AI با شخصی سازی مسیر یادگیری، تولید محتوای چندزبانه، تحلیل داده های آموزشی و افزایش دسترسی به آموزش در مناطق محروم می تواند به کاهش نابرابری های آموزشی کمک کند. این ظرفیت ها با نظریه های عدالت توزیعی (راولز)، شناختی (فریزر) و منطقه تقریبی رشد (ویگوتسکی) هم راستا بوده و در چارچوب هدف چهارم توسعه پایدار (SDG۴) قابل تحلیل اند. با این حال بهره گیری از هوش مصنوعی در آموزش با چالش هایی مانند سوگیری الگوریتمی، شکاف دیجیتال، نقض حریم خصوصی و فقدان سیاست گذاری اخلاق محور مواجه است؛ بنابراین تحقق عدالت آموزشی با کمک AI مستلزم تدوین سیاست های آموزشی مبتنی بر شواهد، توسعه زیرساخت های فناورانه، آموزش معلمان و تولید محتوای بومی است. این مقاله با مرور منابع داخلی و بین المللی چارچوبی تحلیلی برای بهره برداری مسئولانه از هوش مصنوعی در راستای عدالت آموزشی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، عدالت آموزشی ، دسترسی برابر