تحول حقوقی حمایت از سرمایه گذار در مسیر هدفمندی بازار سرمایه ایران

بازار سرمایه ایران در دهه های اخیر با چالش هایی نظیر عدم تقارن اطلاعاتی و ریسک های اجرایی مواجه بوده که بازنگری در چارچوب های حقوقی حاکم بر آن را اجتناب ناپذیر کرده است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی تحول مفهوم «سرمایه گذار» در نظام مقرراتی ایران و تبیین گذار رویکرد قانون گذار از حمایت های کلی و انتزاعی به سمت تعریف نقش های تخصصی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و بررسی اسناد و مقررات بازار سرمایه نشان می دهد که قانون گذار هویت واحد سرمایه گذار را شالوده شکنی کرده و در قالب پنج هویت متمایز شامل «ذی نفع تحت حمایت»، «کنشگر اقتصادی تحلیل محور»، «سرمایه گذار نهادی»، «سرمایه گذار خارجی» و «سرمایه گذار قراردادی» بازآرایی نموده است. یافته ها حاکی از آن است که این تفکیک هویت ها، صرفا یک طبقه بندی نظری نیست بلکه با ایجاد الزاماتی نظیر استانداردسازی ابزارهای مشتقه، تضمین حقوق مالکیت، تقویت نهادهای خود انتظام و تعریف روابط شبه امانی در قراردادها زیرساخت حقوقی بازار را متحول کرده است. نتیجه این تغییر پارادایم عبور از نظارت صرفا تنبیهی به سمت توانمندسازی ساختاری سرمایه گذاران و ارتقای شفافیت و کارایی در تخصیص منابع بوده است.

کلیدواژه ها:

حقوق بازار سرمایه ، حمایت از سرمایه گذار ، سرمایه گذار نهادی ، عدم تقارن اطلاعاتی ، استانداردسازی ابزارهای مالی ، شفافیت معاملاتی ، مسئولیت مدنی کارگزاران