مروری نظام مند بر رویکردهای نوین فرزندپروری و تاثیر آن بر سلامت روان کودکان و نوجوانان

سلامت روان کودکان و نوجوانان یکی از مهم ترین مولفه های رشد سالم فردی و اجتماعی است و کیفیت فرزندپروری نقش تعیین کننده ای در آن دارد. هدف این پژوهش، انجام یک مرور نظام مند بر رویکردهای نوین فرزندپروری و بررسی تاثیر آن ها بر سلامت روان کودکان و نوجوانان بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بود. برای این منظور، جستجوی نظام مند در پایگاه های داخلی و خارجی شامل PubMed، Scopus، Web of Science، PsycINFO، SID و Magiran انجام شد. مطالعات منتخب بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، شامل مقالات علمی منتشرشده به زبان فارسی و انگلیسی، بررسی شدند. پس از غربالگری و ارزیابی کیفیت روش شناختی، ۱۵ مطالعه نهایی وارد تحلیل شدند. یافته ها نشان دادند که والدگری مثبت، والدگری مبتنی بر دلبستگی و ذهن آگاهانه با بهبود شاخص های سلامت روان شامل کاهش اضطراب و افسردگی، بهبود تنظیم هیجان و افزایش مهارت های اجتماعی همراه هستند. در مقابل، سبک های کنترل گر و مداخله جویانه مانند فرزندپروری هلیکوپتری می توانند موجب افزایش اضطراب و وابستگی هیجانی و کاهش خودمختاری در کودکان شوند. همچنین، حمایت از خودمختاری کودکان و نوجوانان و فراهم کردن فرصت های انتخاب، اثرات مثبتی بر انگیزش درونی و تاب آوری روانی دارد. مداخلات دیجیتال و برنامه های آموزش والدین نیز به ویژه در شرایط محدودیت اجتماعی، نقش موثری در ارتقای مهارت های فرزندپروری و سلامت روان کودکان ایفا می کنند. یافته ها حاکی از این است که تلفیق رویکردهای حمایتگر، مثبت و ذهن آگاهانه، با توجه به زمینه های فرهنگی و اجتماعی خانواده ها، می تواند بهبود قابل توجهی در سلامت روان کودکان و نوجوانان ایجاد کند.

کلیدواژه ها:

فرزندپروری نوین ، والدگری مثبت ، ذهن آگاهی ، سلامت روان کودکان ، نوجوانان