تحلیل سیاست های دولت در توانمندسازی اقتصادی روستاها با محوریت دهیاری ها

توانمندسازی اقتصادی روستاییان یکی از اهداف محوری سیاست های توسعه روستایی در ایران است که با هدف کاهش فقر، ایجاد اشتغال پایدار و افزایش کیفیت زندگی در مناطق روستایی دنبال می شود. دهیاری ها به عنوان بازوی اجرایی دولت در سطح روستا، از زمان تاسیس تاکنون در کانون این سیاست ها قرار داشته اند، اما شواهد نشان دهنده شکاف عمیق میان اهداف تعیین شده و نتایج به دست آمده است. این مقاله با روش مروری و کتابخانه ای و با تکیه بر منابع علمی جدید، به تحلیل سیاست های دولت در توانمندسازی اقتصادی روستاها با محوریت دهیاری ها می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که عملکرد دهیاری ها در حوزه اقتصادی و توانمندسازی، ضعیف ترین وجه فعالیت آن ها بوده و این نهادها در شاخص های توانمندسازی مردم در وضعیت نامطلوبی قرار دارند . چالش های پیش روی دهیاری ها در شش عامل دیوان سالاری، برنامه ریزی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، زیرساختی-تجهیزات و شناختی قابل دسته بندی است که مجموعا بیش از ۶۶ درصد از واریانس چالش ها را تبیین می کنند . ناکافی بودن اعتبارات، نرخ بالای بیکاری در روستاها و انتظارات نابجای مردم از دهیاران، مهم ترین موانع فراروی عملکرد اقتصادی این نهاد شناخته شده است . همچنین، سرمایه اجتماعی و درآمدهای محلی می توانند بیش از ۷۶ درصد از تغییرات بهبود درآمدهای روستایی را تبیین کنند، اما در حال حاضر این مولفه ها در وضعیت مطلوبی نیستند . مقاله با ارائه تحلیلی از رویکردهای سیاستی گذشته، به شناسایی عوامل ناکامی و ارائه راهکارهایی برای بازتعریف نقش دهیاری ها در توانمندسازی اقتصادی می پردازد.

کلیدواژه ها:

دهیاری ، توانمندسازی اقتصادی ، سیاست های توسعه روستایی ، درآمد پایدار