طراحی مدل مفهومی عوامل موثر در ریسک عملیاتی در شعب بانک صادرات شهر اصفهان با استفاده از رویکرد تصمیم گیری چند معیاره

هدف این پژوهش، شناسایی و طراحی مدل مفهومی عوامل کلیدی ریسک عملیاتی در شعب بانک صادرات شهر اصفهان با بهره گیری از رویکرد ترکیبی تحلیل مضمون، دلفی فازی و دیمتل فازی است. ابتدا طی بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، با مرور نظام مند ۳۹ مقاله داخلی و خارجی از پایگاه های معتبر، مفاهیم اولیه استخراج شد. سپس، با تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ خبره بانکی (تا اشباع نظری) و با استفاده از نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۲، هفت مولفه اصلی و ۱۷ زیرمولفه شناسایی شد. برای اعتبارسنجی و غربال گری عوامل، از شاخص CVR به روش لاوشه (۱۹۷۵) و تکنیک دلفی فازی استفاده شد. در ادامه، مولفه ها با تکنیک دلفی فازی غربال و اولویت بندی شدند. جهت تحلیل روابط علی و اثرگذاری متقابل مولفه ها، از روش دیمتل فازی استفاده شد. یافته ها نشان داد که «ناکارآمدی فرآیندهای داخلی»، «نقص زیرساخت های فناورانه»، و «فشارهای نهادی» بیشترین نقش علی را در شکل گیری ریسک عملیاتی ایفا می کنند، در حالی که عوامل پیامدی «فرهنگ سازمانی ناکارآمد» و «خلاهای قانونی» بیشتر متاثر از سایر عوامل هستند. مدل طراحی شده، با تکیه بر رویکردی بومی و نظام مند، می تواند چارچوبی نویدبخش برای ارتقاء تاب آوری، اثربخشی مدیریتی و کنترل ریسک عملیاتی در نظام بانکی کشور فراهم سازد و به توسعه دانش نظری در حوزه خدمات بانکی کمک کند.

کلیدواژه ها:

ریسک عملیاتی ، مدیریت ریسک بانکی ، تحلیل مضمون ، دلفی فازی ، دیمتل فازی