ماهیت و مبانی صلح در سیره رسول الله

اخلاق و اصول اخلاقی از جنبه های بسیار مهم دین اسلام به شمار می روند و اهمیت بالایی دارند. به همین دلیل، در قرآن کریم یکی از اهداف بعثت پیامبر صلی الله برآوردن تربیت و آموزش حکمت معرفی شده است. پیامبر (صلی الله علیه و آله) به عنوان حاکم دین اسلام، در موقعیت های مختلف همواره به اخلاق مداری و پایبندی به اصول اخلاقی توجه ویژه ای داشتند. یکی از موارد قابل توجه، هنگامی بود که ایشان در میدان جنگ قرار می گرفتند و تلاش می کردند تا اصول اخلاقی را رعایت کنند. پرهیز از جنگ و خشم و تحقق صلح طلبی در برخورد با مخالفان، از آموزه های کلیدی اسلام به شمار می آید. پیامبر اسلام (ص) بر اصل اخوت به جای دشمنی، همگرایی و وحدت تاکید داشت و در برابر جنگ طلبان و منافقان می ایستاد. نبی مکرم اسلام بر پرهیز از استبداد و ظلم، وفاداری به تعهدات و توافق نامه ها، و رعایت حقوق و قوانین الهی تاکید ورزید. باوجود گستردگی منابع اسلامی در حوزه سیره نبوی، بیشتر پژوهش ها بر جنبه های تاریخی، فقهی یا غزوات تمرکز داشته اند و کمتر به مفهوم صلح به عنوان یک اصل تمدنی، اخلاقی و راهبردی پرداخته اند. در سیاست خارجی پیامبر اکرم، صلح و هم زیستی مسالمت آمیز به عنوان اساسی ترین اصل در روابط بین المللی در نظر گرفته شده است. ایشان به منظور تحقق و گسترش صلح میان ملت ها و جلوگیری از بروز روابط خصمانه و درگیری های خونین، نه تنها برای قراردادها و معاهدات بین المللی ارزش حقوقی بالایی قائل بودند؛ بلکه ملت ها و گروه های دیگر را نیز به پیش قدم شدن در انعقاد پیمان های صلح دعوت کردند. بنابر ماهیت موضوع تحقیق و با مراجعه به منابع معتبر و مقاله روش تحقیق، این پژوهش بر اساس هدف، کاربردی و بر اساس روش جمع آوری و گزارش اطلاعات، توصیفی-کتابخانه ای و بر اساس روش تحلیل، تحلیلی توصیفی است. جامعه آماری این پژوهش، مجموعه نظریات اندیشمندان مختلف در زمینه ماهیت و عوامل صلح در سیره و سنت رسول الله، نقد و بررسی یافته ها و نظریات در این زمینه است.

کلیدواژه ها:

مبانی صلح ، سیره ، رسول الله (صلی الله علیه و آله)