پیامدهای اقتصادی وحدت امت اسلامی برای دستیابی به توسعه های منطقه ای

وحدت اقتصادی امت اسلامی یکی از محورهای کلیدی در ارتقای جایگاه جهان اسلام در نظام اقتصادی بین الملل به شمار می رود، اما پراکندگی ساختاری، تفاوت سطح توسعه و موانع نهادی، روند دستیابی به این هدف را با چالش مواجه کرده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی پیامدهای اقتصادی وحدت امت اسلامی بر توسعه منطقه ای در میان ۱۲ کشور منتخب عضو سازمان همکاری اسلامی (ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، عمان، کویت، بحرین، عراق، افغانستان، پاکستان، ترکیه و مصر) طی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ است. روش تحقیق بر پایه مقایسه تطبیقی و تحلیل داده های پانل پویا بوده و برآوردها با استفاده از مدل های اقتصادسنجی پانل و نرم افزار 𝐸𝑣𝑖𝑒𝑤𝑠۱۳ انجام شده است. داده های مورد استفاده از منابع معتبر بین المللی همچون بانک جهانی، صندوق بین المللی پول، سازمان ملل و آمار رسمی سازمان همکاری اسلامی گردآوری شامل متغیرهایی نظیر رشد تولید ناخالص داخلی، شاخص توسعه انسانی، نرخ اشتغال، نرخ بیکاری و سرمایه گذاری مستقیم خارجی بوده است. نتایج نشان می دهد که توسعه انسانی و سرمایه گذاری مشترک در چارچوب همگرایی اقتصادی می تواند اثرات مثبت و پایداری بر رشد اقتصادی و افزایش رفاه منطقه ای داشته باشد، هرچند این اثرات در کوتاه مدت ممکن است محدود یا متناقض باشند. همچنین، ترکیب مزیت های مالی و انرژی کشورهای حوزه خلیج فارس با ظرفیت صنعتی و نوآوری سایر کشورهای اسلامی، توان بالقوه ایجاد یک بلوک اقتصادی قدرتمند و پایدار را فراهم می سازد. بر اساس یافته ها، تحقق این هدف مستلزم تقویت نهادهای مشترک، هماهنگی سیاست های اقتصادی و ایجاد زیرساخت های فیزیکی و انسانی یکپارچه است.

کلیدواژه ها:

وحدت امت اسلامی ، توسعه منطقه ای ، همکاری اقتصادی ، کشورهای اسلامی ، حوزه خلیج فارس ، مقایسه تطبیقی